Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

19821982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi üyelerinin 1212'sini seçerken bir kısmını belirli kurumların gösterdiği adaylar arasından, bir kısmını ise herhangi bir aday belirleme süreci olmaksızın doğrudan seçmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Cumhurbaşkanı'nın herhangi bir kurum tarafından aday gösterilme şartı aranmaksızın doğrudan seçebileceği kontenjanlar arasında yer almaz?

  1. A
    En az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış olanlar
  2. B
    Üst kademe yöneticileri
  3. C
    Birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları
  4. D
    En az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri
  5. Danıştay üyeleriCevap

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın Danıştay üyeleri arasından yapacağı seçimler doğrudan değil, Danıştay Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından yapılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi üyeliği seçiminde Cumhurbaşkanı; Yargıtay, Danıştay ve YÖK tarafından önerilen adaylar arasından seçim yapmakla yükümlüdür. Danıştay Genel Kurulu, her boş üyelik için kendi üyeleri arasından üç aday belirler ve Cumhurbaşkanı bu üç kişiden birini seçer. Bu durum, bir 'doğrudan seçim' değil, 'aday gösterilenler arasından seçim' usulüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısını analiz etme
Mahkeme toplam 1515 üyeden oluşur. Bu üyelerin 33'ünü TBMM, 1212'sini Cumhurbaşkanı seçer.
Üye dağılımını bilmek, seçim usulünü anlamanın ilk adımıdır.
2
Cumhurbaşkanı'nın seçim yöntemlerini ayrıştırma
Cumhurbaşkanı 1212 üyenin 88'ini aday gösterilenler (Yargıtay, Danıştay, YÖK) arasından, 44'ünü ise doğrudan seçer.
Anayasa'nın 146146. maddesi üyelerin hangi usulle seçileceğini net bir şekilde gruplandırmıştır.
3
Doğrudan ve adaylı seçim gruplarını karşılaştırma
Danıştay, Yargıtay ve YÖK kontenjanları 'adaylı' seçimlerdir. Avukat, raportör, bürokrat ve hâkim/savcı kontenjanları ise 'doğrudan' seçimlerdir.
Soruda istenen 'doğrudan olmayan' seçeneği belirlemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü (Doğrudan vs. Adaylı Seçim)

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın seçtiği 1212 üyenin tamamı aynı yöntemle seçilmez; bazıları için yüksek mahkemelerden liste gelmesi gerekir.
2
Yargıtay ve Danıştay gibi kurumlar, mahkemeye üye gönderirken 'her boş üyelik için üç aday' belirleme kuralına tabidir.
3
Seçeneklerdeki 'Danıştay üyeleri' ifadesi, Cumhurbaşkanı'nın bir liste üzerinden seçim yaptığı 'adaylı' kontenjanı temsil eder.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin seçtiği 33 üyenin hangi kurumlar tarafından aday gösterildiğini (Sayıştay ve Barolar) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla