Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Ticaret

Türkiye'nin dış ticaret verileri incelendiğinde bazı ürün gruplarının dağılımı şu şekildedir:

SıraEn Çok İhraç Edilen ÜrünlerEn Çok İthal Edilen Ürünler
1Motorlu kara taşıtlarıMineral yakıtlar (Enerji)
2Kazanlar ve makinelerKazanlar ve makineler
3Demir ve çelikDemir ve çelik

Tablodaki veriler dikkate alındığında; 'Kazanlar ve makineler' ile 'Demir ve çelik' gibi ürün gruplarının hem ihracat hem de ithalat listesinde ilk sıralarda yer alması, Türkiye ekonomisi hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

  1. A
    Sanayi üretiminde ihtiyaç duyulan hammaddelerin tamamının yerli kaynaklardan karşılandığını
  2. İmalat sanayisinde ara malı ithalatına dayalı bir üretim ve dış ticaret yapısının bulunduğunuCevap
  3. C
    Dış ticaret hacmi içerisinde tarım ürünlerinin payının sanayi ürünlerini geçtiğini
  4. D
    Ağır sanayi yatırımlarının artmasıyla dış ticaret dengesinin her yıl fazla verdiğini
  5. E
    Transit ticaretin engellenmesi nedeniyle limanlardaki işlem hacminin azaldığını

Cevap

İmalat sanayisinde ara malı ithalatına dayalı bir üretim ve dış ticaret yapısının bulunduğu seçeneği doğrudur.
Türkiye'nin dış ticaret yapısında 'ara malı' ve 'sermaye malı' ithalatı çok önemli bir yer tutar. Makineler ve demir-çelik gibi kalemlerin hem ithalat hem ihracat listesinde üst sıralarda yer alması, Türkiye'nin bu ürünleri üretim sürecinde girdi olarak kullandığını ve işleme sanayisine dayalı bir döngü oluşturduğunu doğrudan kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen tablodaki ihracat ve ithalat kalemlerini karşılaştırın.
Kazanlar, makineler ve demir-çelik ürünlerinin her iki listede de (2. ve 3. sıra) ortak olduğu görülür.
Sorunun kökündeki çelişkiyi (hem alım hem satım) tespit etmek için verilerin analizi gereklidir.
2
Bu ortaklığın ekonomik nedenini yorumlayın.
Türkiye'nin bu ürünleri hammadde veya yarı işlenmiş (ara malı) olarak ithal edip, fabrikalarda işleyerek mamul madde olarak ihraç ettiği sonucuna varılır.
Dış ticaretteki 'Dahilde İşleme Rejimi' mantığını kavramak, yapısal analizi yapmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Dış Ticaretin Yapısı ve Ara Malı İthalatı
Bu soruyu puanla