Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üye Seçimi

Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı ve seçim yöntemleri dikkate alındığında, Cumhurbaşkanı aşağıda belirtilen meslek gruplarının hangisinden yapılacak seçimlerde doğrudan (herhangi bir kurulun aday belirleme süreci olmaksızın) üye belirleme yetkisine sahiptir?

  1. A
    Yargıtay üyeleri
  2. B
    Danıştay üyeleri
  3. Birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcılarıCevap
  4. D
    Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen öğretim üyeleri
  5. E
    Sayıştay Genel Kurulu'nca belirlenen adaylar

Cevap

Birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları, Cumhurbaşkanı tarafından herhangi bir kurumun aday gösterme süreci işletilmeden doğrudan seçilebilen grupta yer alır.
Anayasa'nın 146146. maddesine göre Cumhurbaşkanı; toplam 1212 üyenin 88'ini Yargıtay, Danıştay ve YÖK tarafından gösterilen adaylar arasından seçerken; kalan 44 üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından herhangi bir kurumun aday belirleme sürecine tabi olmaksızın doğrudan belirler.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi üye sayısını ve seçici organları belirle.
Mahkeme toplam 1515 üyeden oluşur; 1212 üyeyi Cumhurbaşkanı, 33 üyeyi TBMM seçer.
Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş yapısını anlamak için temel sayısal dağılımın bilinmesi gerekir.
2
Cumhurbaşkanı'nın seçtiği 1212 üyenin 'aday gösterme yoluyla' gelenlerini ayırt et.
Yargıtay (33), Danıştay (22) ve YÖK (33) tarafından gösterilen adaylar arasından toplam 88 üye seçilir.
Doğrudan seçim ile adaylı seçim arasındaki farkı netleştirmek için kurumların öneri yetkisi incelenmelidir.
3
Cumhurbaşkanı'nın 'doğrudan' seçtiği 44 üyeyi ve kaynaklarını tespit et.
Üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim/savcılar ve AYM raportörleri bu gruptadır.
Soruda istenen doğrudan seçim yetkisinin hangi meslek gruplarını kapsadığını teyit etmek için ilgili Anayasa maddesine başvurulur.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Doğrudan ve Dolaylı (Adaylı) Belirleme Usulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı 1212 üye seçer ancak bunların bir kısmını (yüksek mahkemelerden gelenleri) kendisi aday belirlemeden seçemez.
2
Doğrudan seçilen 44 üye arasında serbest avukatlar ve üst düzey bürokratlar da bulunur.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin seçtiği 33 üyenin (Sayıştay ve Barolar) hangi oylama usulüyle (üç turlu gizli oylama) seçildiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla