Soru

Zorluk: KolayKısaltmaların Yazımı

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük harflerle yapılmasına, küçük harflerle yapılmasına veya sonunda nokta bulunup bulunmamasına göre farklı kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. Türk Dil Kurumunun güncel yazım kılavuzuna ulaşmak için TDK'nın genel ağ sitesine bakabilirsiniz.Cevap
  2. B
    Pazardan aldığımız elmaların toplam ağırlığı 5 kg'dan biraz fazlaydı.
  3. C
    Seminerde Prof. Dr. Ahmet Bey'in yaptığı sunum katılımcılar tarafından ilgiyle izlendi.
  4. D
    Hafta sonu yapılacak olan sınav için TRT'nin eğitim kanalındaki videoları izledim.

Cevap

İçinde 'TDK'nın' ifadesi geçen seçenek yanlıştır çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşu olan 'ke' sesine göre 'TDK'ye' şeklinde getirilmelidir.
Doğru cevap olan cümlede 'TDK'nın' ifadesi kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kısaltması 'te-de-ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek son harf olan 'e' sesine uyum sağlamalı ve 'TDK'ye' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle.
'TDK' büyük harflerle yapılmış bir kısaltmadır.
Büyük harfli kısaltmalar ile küçük harfli kısaltmaların (ölçü birimleri vb.) ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmanın okunuşunu kontrol et.
'TDK' kısaltması 'te-de-ke' şeklinde okunur.
Türkçede 'k' harfi her zaman 'ke' olarak okunur, asla 'ka' olarak okunmaz.
3
Okunuşa uygun eki getir.
'te-de-ke' okunuşuna uygun olan ek '-ye' ekidir.
Kısaltmalara getirilen ekler son harfin okunuşuyla uyumlu olmalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre geldiğini unutmayın.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil, 'ke' olarak okunduğuna dikkat edin.
3
Ölçü birimlerinde (kg, m) eklerin kelimenin tam okunuşuna göre, büyük harfli kısaltmalarda (TDK, TRT) ise harf okunuşuna göre geldiğini karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Farklı kurum kısaltmaları (DSİ, SGK, TÜBİTAK) üzerinde ek getirme pratiği yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmayı yüksek sesle harf harf okuyun (T-D-K). Eğer son harf ince bir sesle bitiyorsa (ke gibi), gelen ek de ince (ye gibi) olmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla