Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Türkiye ve İngiltere arasında uzun süren diplomatik gerginliklere neden olan Musul Sorunu, 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur.

Bu sürecin gelişimi ve antlaşmanın hükümleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Milletler Cemiyeti tarafından önerilen Brüksel Hattı'nın Türkiye aleyhine kesinleşmesinde, ülke içindeki Şeyh Sait İsyanı'nın yarattığı olumsuz koşullar etkili olmuş; antlaşma ile Musul petrollerinin %10'u 25 yıl süreyle Türkiye'ye bırakılmıştır.Cevap
  2. B
    Brüksel Hattı raporu doğrultusunda Musul ve Kerkük Türkiye sınırlarına dahil edilmiş, ancak 1926 Ankara Antlaşması ile bu bölgeler petrol imtiyazları karşılığında İngiltere'ye devredilmiştir.
  3. C
    Musul Sorunu'nun çözümü için toplanan Haliç Konferansı'nda Türkiye'nin tezleri kabul görmüş, ancak Nasturi Ayaklanması nedeniyle bölgenin yönetimi geçici olarak Milletler Cemiyeti'ne bırakılmıştır.
  4. D
    Şeyh Sait İsyanı'nın yarattığı askeri zafiyet nedeniyle Türkiye, 1926 Ankara Antlaşması'yla Musul üzerindeki tüm haklarından herhangi bir ekonomik bedel almaksızın vazgeçmek zorunda kalmıştır.
  5. E
    Musul Sorunu'nun çözümünde Milletler Cemiyeti'nin tarafsız kalması sonucunda Türkiye askerî harekâtla bölgeyi geri almış, ancak İngiltere ile yapılan Ankara Antlaşması'yla sadece petrol gelirlerini talep etmiştir.

Cevap

Milletler Cemiyeti'nin Brüksel Hattı kararının kabulünde Şeyh Sait İsyanı'nın etkisi ve petrol gelirlerinden %10 pay alınması
Musul Sorunu sürecinde Milletler Cemiyeti tarafından hazırlanan raporla belirlenen Brüksel Hattı, Türkiye aleyhine bir sınır çizmiştir. Türkiye bu dönemde bölgeye askeri müdahale planlasa da, 19251925 yılında çıkan Şeyh Sait İsyanı devletin gücünü içe yöneltmiş ve İngiltere karşısında diplomatik olarak zayıf düşmesine yol açmıştır. Sonuçta imzalanan 19261926 Ankara Antlaşması ile Musul, Irak'a bırakılmış; Türkiye ise petrol gelirlerinden %10\%10 oranında 2525 yıl süreyle pay almayı kabul etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti sürecini değerlendir
Milletler Cemiyeti, 'Brüksel Hattı' adı verilen bir sınır önererek Musul'u İngiliz mandasındaki Irak'a bırakmıştır.
Sorun ikili görüşmelerle çözülemeyince uluslararası hakemliğe taşınmıştır.
2
İç politikadaki gelişmelerin dış politikaya etkisini analiz et
Şeyh Sait İsyanı, Türkiye'nin askeri ve ekonomik kaynaklarını tüketerek Musul üzerindeki baskısını zayıflatmıştır.
İç sorunlar, dış politikada diplomatik ve askeri manevra alanını kısıtlar.
3
1926 Ankara Antlaşması'nın ekonomik hükümlerini teyit et
Antlaşmaya göre Musul petrollerinin %10'u 25 yıl süreyle Türkiye'ye bırakılmıştır.
Türkiye, bölgeyi kaybetmesine rağmen ekonomik bir telafi elde etmiştir.

Anahtar Kavram

İç politikadaki olayların (Şeyh Sait İsyanı) dış politika (Musul Sorunu) üzerindeki olumsuz etkisi ve 1926 Ankara Antlaşması'nın finansal şartları.

Daha Fazla Pratik

Musul Sorunu ile Hatay Sorunu'nu; Milletler Cemiyeti'nin tutumu ve Misak-ı Millî'den verilen tavizler açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru