Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında bir uzlaşma sağlanamadığı için çözümü sonraya bırakılan tek konu olan Musul Sorunu, Milletler Cemiyeti'nin müdahalesi ve yaşanan diplomatik süreçlerin ardından 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlandırılmıştır.

Bu antlaşmanın hükümleri ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Irak hükümeti, Musul petrol gelirlerinin %10'unu 25 yıl süreyle Türkiye'ye vermeyi kabul etmiştir.Cevap
  2. B
    Milletler Cemiyeti tarafından önerilen Brüksel Hattı reddedilmiş ve Musul Türkiye sınırlarına dahil edilmiştir.
  3. C
    Musul ve Kerkük bölgelerinde halkın görüşüne başvurulması amacıyla plebisit (halk oylaması) yapılması kararlaştırılmıştır.
  4. D
    Türkiye, Musul üzerindeki haklarından vazgeçme karşılığında Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini erkenden elde etmiştir.
  5. E
    Hakkari bölgesi Irak sınırları içerisine dahil edilmiş, buna karşılık Süleymaniye Türkiye'ye bırakılmıştır.

Cevap

Irak'ın Musul petrol gelirlerinin %10'unu 25 yıl süreyle Türkiye'ye vermeyi kabul etmesi, 1926 Ankara Antlaşması'nın temel maddelerinden biridir.
1926 yılında Türkiye, İngiltere ve Irak arasında imzalanan Ankara Antlaşması'na göre; Musul, Kerkük ve Süleymaniye Irak'a bırakılmıştır. Buna karşılık, bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu durum, Misak-ı Milli'den taviz verilmiş olsa da ekonomik bir hak elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Musul Sorunu'nun diplomatik seyrini hatırla.
Lozan'da çözülemeyen konu Milletler Cemiyeti'ne gitmiş ve 1926 Ankara Antlaşması ile neticelenmiştir.
Antlaşmanın hangi taraflar arasında ve hangi şartlarda yapıldığını anlamak için temel süreç bilgisidir.
2
Antlaşmanın toprak hükümlerini analiz et.
Musul Irak'a bırakılmış, Hakkari Türkiye'de kalmıştır.
Sınır çizgisinin (Brüksel Hattı) nasıl kesinleştiğini belirlemek gerekir.
3
Ekonomik hükümleri ve tazminat şartlarını kontrol et.
Petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl boyunca Türkiye'ye verilmesi maddesi tespit edilir.
Sorunun ekonomik boyutundaki kazanımı belirlemek için bu detay kritiktir.

Anahtar Kavram

1926 Ankara Antlaşması ve Musul'un Irak'a Bırakılma Şartları

İpuçları

1
Bu antlaşma Türkiye, İngiltere ve Irak arasında imzalanmıştır.
2
Antlaşma ile Misak-ı Milli'den önemli bir taviz verilmiştir ancak ekonomik bir gelir hakkı sağlanmıştır.
3
Türkiye'ye petrol gelirlerinden %10 pay verilmesi maddesini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Musul Sorunu'nun çözüm sürecinde etkili olan iç olaylardan Şeyh Sait İsyanı'nı inceleyerek dış politikanın iç politikadan nasıl etkilendiğini görebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Türkiye daha sonra bu petrol gelir hakkından tek seferlik bir nakit ödeme (500.000 Sterlin) karşılığında vazgeçme opsiyonunu da değerlendirmiştir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru