Soru

Zorluk: Çok zorBüyük Harflerin Yazımı

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adlarından tarihî dönemlere, yön bildiren sözcüklerden özel adlarla kurulan tamlamalara kadar geniş bir alanı kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    XIX. yüzyılda Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı, geleneksel formlardan koparak modern bir yapıya bürünmüştür.
  2. B
    Millî Mücadele yıllarında Anadolu halkının gösterdiği azim, Türk Tarih Kurumunun belgelerinde tüm detaylarıyla anlatılmaktadır.
  3. C
    Van Gölü'nun kuzeyinde yer alan Süphan Dağı, kış sporları ve doğa yürüyüşleri için bölgenin en önemli merkezlerinden biridir.
  4. D
    Cumhuriyet Dönemi'nde sanatsal ve kültürel faaliyetlerin merkezi olan Ankara, pek çok aydının buluşma noktası olmuştur.
  5. Edebiyat hayatına atılan pek çok yazar, ilk yazılarını Varlık Dergisi'nde yayımlayarak geniş kitlelere seslerini duyurma imkânı bulmuştur.Cevap

Cevap

Edebiyat hayatına atılan yazarların ilk yazılarını yayımladıkları mecrayı belirten 'Varlık Dergisi'nde' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlatılmalıdır. 'Varlık' derginin adıdır, ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin bir parçası değildir. Bu nedenle 'Varlık dergisinde' yazımı doğruyken, 'Varlık Dergisi'nde' yazımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bunlara bağlı tür bildiren sözcükleri (dergi, dönem, kurum, yön vb.) belirleyin.
Cümlede 'Varlık' özel adı ve 'dergi' tür adı tespit edildi.
Yazım kurallarına uyumu denetlemek için özel adın sınırlarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin 'Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz' kuralını uygulayın.
'Varlık' dergi ismidir ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin resmi parçası değildir (Resmî Gazete istisnası dışındadır).
Tür bildiren kelimelerin özel ada dâhil olup olmadığını ayırt etmek yazım yanlışı tespitinde kritiktir.
3
Eklerin getirilme biçimini kontrol edin.
Cümlede 'Dergisi'nde' şeklinde büyük harf ve kesme işareti kullanılmıştır; doğrusu 'dergisinde' şeklinde küçük harf ve kesmesiz yazımdır.
Özel ada dâhil olmayan kelimeler küçük harfle başladığı için bunlara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Gazete ve Dergi Adlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını (Avrupa Birliği istisnası hariç) pekiştirmek için benzer örnekleri inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki tamlamayı 'X dergisi' şeklinde kurduğunuzda 'X' kısmını çıkarınca anlam bozulmuyorsa (örneğin sadece 'Varlık' diyebiliyorsanız), 'dergi' sözcüğü özel ada dâhil değildir ve küçük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla