Soru

Zorluk: KolayMeridyenler ve Boylam Etkileri

Dünya üzerindeki meridyenler arası mesafe ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe daralmaktadır. Türkiye'nin en güneyi (Hatay) ile en kuzeyi (Sinop) arasında da meridyenler arası kuş uçuşu mesafe farklılık gösterir. Buna rağmen, ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkının Türkiye'nin her yerinde 4 dakika olması aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

  1. A
    Dünya'nın çizgisel dönüş hızının kutuplara doğru azalması
  2. Dünya'nın eksen çevresindeki açısal hızının her yerde aynı olmasıCevap
  3. C
    Meridyen yaylarının boylarının birbirine eşit olması
  4. D
    Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer alması
  5. E
    Yer şekillerinin yükselti değerlerinin batıdan doğuya doğru artması

Cevap

Dünya'nın eksen çevresindeki açısal hızının her yerde aynı olması
Dünya kendi ekseni etrafındaki 360 derecelik dönüşünü 24 saatte tamamlar. Bu durum, Dünya üzerindeki her noktanın (enlemi ne olursa olsun) birim zamanda aynı açıyı taradığı anlamına gelir. Bu sabit hıza 'açısal hız' denir ve sonucunda ardışık iki meridyen arası yerel saat farkı her yerde 4 dakika olarak ölçülür.

Adım Adım Çözüm

1
Gözlemi analiz etme
Meridyenler arası mesafe kuzeye gidildikçe azalsa da zaman farkı (4 dakika) değişmemektedir.
Zaman farkının mesafeden bağımsız olduğunu anlamak için kavramsal ayrım yapılmalıdır.
2
Açısal hız kavramını uygulama
Dünya üzerindeki tüm noktalar bir tam turu (360°) aynı sürede (24 saat) tamamlar.
Açısal hız, birim zamanda taranan açıdır ve Dünya'nın her yerinde sabittir.
3
Matematiksel doğrulama yapma
24 saat=1440 dakika24 \text{ saat} = 1440 \text{ dakika}. 1440/360=4 dakika1440 / 360 = 4 \text{ dakika}.
Her 1 derecelik boylam farkının 4 dakikaya denk gelmesi, bu sabit açısal hızın sonucudur.

Anahtar Kavram

Açısal Hız ve Yerel Saat İlişkisi

İpuçları

1
Zaman farkı (dakika) ile mesafe farkı (kilometre) arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Dünya'nın her noktasının bir günü aynı sürede tamamladığını hatırlayın.
3
Birim zamanda katedilen 'yol' değişse de birim zamanda taranan 'açı' neden değişmez?

Daha Fazla Pratik

Aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezde yerel saat her zaman aynıdır; peki bu merkezlerde Güneş her zaman aynı anda mı doğar?
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla