Examkin

Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yapı ve Akış

(I) Osmanlı bürokrasisinde "kalem" geleneği, devletin idari mekanizmasının işleyişinde sadece bir yazı alanı değil, aynı zamanda bir devlet adamı yetiştirme ocağı işlevi görmüştür. (II) Usta-çırak ilişkisi içinde yetişen kâtipler, burada hem resmî yazışma usullerini öğrenir hem de devlet terbiyesi ve bürokratik nezaket kurallarını içselleştirirlerdi. (III) Tanzimat sonrası kurulan mektepler, geleneksel eğitim kurumlarının yerini alarak Batılı tarzda modern bir memur tipolojisinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. (IV) Bu kalemlerde tutulan defterler ve kayıtlar, devletin hafızasını oluştururken kararların sürekliliğini ve hukukî dayanaklarını da güvence altına alırdı. (V) Böylesine köklü bir disiplinden gelen kâtiplerin, devletin en üst kademelerine kadar yükselerek idari reformlarda kilit roller üstlenmesi kaçınılmaz bir sonuçtu.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Tanzimat sonrası kurulan mekteplerden bahseden üçüncü cümle paragrafın akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde Osmanlı bürokrasisindeki geleneksel 'kalem' sisteminin işleyişi, bu yapının kâtip yetiştirmedeki rolü ve kurumsal önemi anlatılmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bu kurumsal yapının özelliklerini birbirini tamamlayan bir sırayla aktarır. Ancak üçüncü cümlede konu birden Tanzimat sonrası kurulan modern mekteplere ve farklı bir memur tipine kaymıştır. Bu durum, geleneksel kalem yapısının anlatıldığı paragrafta anlamsal bir sapma yaratarak akışı bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve odağını belirle.
Paragraf, Osmanlı bürokrasisindeki geleneksel 'kalem' sisteminin eğitim ve idari işlevini ele almaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın hangi çerçevede kaldığını anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri analiz et.
I, II, IV ve V. cümlelerin 'kalem' kurumu ve orada yetişen kâtipler üzerine kurulu olduğu, IV. cümledeki 'bu kalemlerde' ifadesinin doğrudan geleneksel yapıya atıf yaptığı görülür.
Anlamsal sürekliliği sağlayan işaret ögeleri ve konu bütünlüğü akışı belirler.
3
Konuyla ilişkili görünse de odağı farklı bir yöne kaydıran cümleyi tespit et.
Üçüncü cümle eğitimden bahsetse de 'kalem' yerine 'mektep' sistemine ve Tanzimat sonrası modernleşmeye geçerek odak noktasını değiştirmiştir.
Paragrafta akış, konunun değiştiği değil, konuya bakış açısının veya ele alınan unsurun aniden farklılaştığı noktada bozulur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Akışı Bozan Cümle
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yapı ve Akış

Bu konudan daha fazla soru