Soru

Zorluk: OrtaUygur Devleti

Uygurlar, VIII.VIII. yüzyılın ortalarında Maniheizm dinini benimseyerek Türk tarihinde köklü bir dönüşümün öncüsü olmuşlardır. Bu süreçte hayvancılığa dayalı göçebe yaşamdan vazgeçen Uygurlar; tarımsal üretimi artırmış, matbaayı kullanarak kütüphaneler oluşturmuş ve savunma surlarıyla çevrili kalıcı yerleşim birimleri inşa etmişlerdir. Bu dönemde kurulan şehirlere 'Balık' adı verilmiştir.

Buna göre; Ordubalık, Beşbalık ve Karabalasagun gibi merkezlerin inşa edilmesi, Uygurların Türk tarihinde aşağıdaki alanların hangisinde köklü bir değişim yaşadığının doğrudan kanıtıdır?

  1. A
    Egemenliğin ilahi kaynaklı olduğu (Kut) inancının sona ermesi
  2. B
    Türk tarihinde ilk kez düzenli ve disiplinli orduların kurulması
  3. Toplumsal yaşam tarzı ve mimari yapı anlayışıCevap
  4. D
    Orta Asya'da Türk siyasi birliğinin ilk kez sağlanması
  5. E
    Töreye dayalı hukuk sisteminin tamamen terk edilmesi

Cevap

Toplumsal yaşam tarzı ve mimari yapı anlayışı
Toplumsal yaşam tarzı ve mimari yapı seçeneği doğrudur çünkü Uygurlar, Türk tarihinde yerleşik hayata geçen ilk topluluktur. Ordubalık ve Beşbalık gibi şehirlerin ('Balık') kurulması, çadır yaşamından kalıcı konut ve şehir mimarisine geçildiğini doğrudan ispatlar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kavramları analiz etme
'Balık' kavramının şehir anlamına geldiği ve Ordubalık, Beşbalık gibi merkezlerin şehirleşmeyi temsil ettiği belirlenir.
Uygurların yerleşik hayata geçişinin en somut kanıtı şehirleşmedir.
2
Değişimi yorumlama
Göçebe yaşamda barınakların çadır (otağ) olduğu, yerleşik yaşamda ise kalıcı evlerin ve surların yapıldığı hatırlanır.
Mimari yapıdaki değişim, doğrudan toplumsal yaşam biçimindeki köklü değişikliğe işaret eder.

Anahtar Kavram

Uygurlarda Yerleşik Hayat ve Şehirleşme (Balık)

İpuçları

1
Eski Türkçede 'balık' kelimesinin ne anlama geldiğini hatırlayın.
2
Soru kökünde belirtilen Ordubalık ve Beşbalık gibi merkezlerin ortak özelliği, onların birer yerleşim alanı olmasıdır.
3
Göçebelikten yerleşik hayata geçildiğinde insanların barınma biçimleri ve sosyal düzenleri nasıl bir değişim gösterir?

Daha Fazla Pratik

Uygurların yerleşik hayata geçmesiyle sanat alanında ortaya çıkan 'Fresko' (duvar resmi) ve 'Stupa' (tapınak) kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla