Samsun’dan Havza’ya geçen Mustafa Kemal Paşa, 28 Mayıs 1919’da mülki ve askeri amirlere gönderdiği genelgede halkın işgalleri protesto eden telgraf ve mitingler düzenlemesini isterken; bu faaliyetler sırasında Hristiyan halka yönelik herhangi bir taşkınlık ve düşmanlık yapılmamasının "milli şerefimiz" adına hayati olduğunu vurgulamıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın bu tembihatıyla aşağıdakilerden hangisini doğrudan hedeflediği söylenebilir?
- İşgal güçlerinin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın güvenlik maddelerini gerekçe göstererek yeni bölgeleri istila etmesini engellemekCevap
- BMilli Mücadele’nin amaç, gerekçe ve yöntemini ihtilalci bir bildiriyle tüm dünyaya resmen ilan etmek
- CAzınlık cemiyetlerinin faaliyetlerini yasal yollarla sonlandırarak bölgelerdeki asayişi tek başına sağlamak
- DMilli cemiyetlerin tamamını tek merkezden yönetmek amacıyla Sivas’ta ulusal bir kongre toplanmasına zemin hazırlamak
- Eİstanbul Hükümeti’nin azınlık hakları konusundaki hassasiyetini gözeterek görevden alınma riskini ortadan kaldırmak
Cevap
İşgal güçlerinin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın güvenlik maddelerini (özellikle 7. maddeyi) işleterek yeni işgallere zemin hazırlamasını önlemek.
Doğru seçenek olan 'işgallerin genişlemesini engelleme' hedefi, Mondros’un 7. maddesine karşı bir önlemdir. Mustafa Kemal Paşa, Türk halkının haklı protestolarının bir 'Hristiyan katliamı' veya 'asayişsizlik' olarak dünyaya duyurulmasını engellemek istemiştir. Bu sayede İtilaf Devletleri'nin yeni bölgeleri işgal etmek için kullanacağı hukuki bahaneler ellerinden alınmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Havza Genelgesi ve Milli Direnişin Meşruiyeti
İpuçları
1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgallere açık kapı bırakan maddelerini düşünün.
2
Özellikle 7. madde, İtilaf Devletleri'ne asayişin bozulduğu herhangi bir yeri işgal etme hakkı tanıyordu.
3
Mustafa Kemal, halkın haklı tepkisini haksız bir duruma düşürmemek için diplomatik bir önlem almaktadır.
Daha Fazla Pratik
Havza Genelgesi'nin ardından Mustafa Kemal'in İstanbul'a geri çağrılma nedenlerini inceleyerek merkezi yönetimin tepkisini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s