Soru

Zorluk: ZorToplantı ve Karar Yeter Sayıları

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Genel Kurulu'nda karar yeter sayısı, kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Bazı parlamento kararları ve kanun işlemleri için ise bu genel kuralın dışında, üye tam sayısının belli bir oranına karşılık gelen nitelikli çoğunluklar aranmıştır.

Buna göre, aşağıdaki işlemlerden hangisi Meclis Genel Kurulu'nda "üye tam sayısının salt çoğunluğu" (301301 milletvekili) ile gerçekleştirilen işlemlerden biri değildir?

  1. A
    Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi
  2. B
    Milletvekilliğinin devamsızlık sebebiyle düşürülmesine karar verilmesi
  3. C
    Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilen bir kanunun aynen kabul edilmesi
  4. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmesiCevap
  5. E
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı seçiminin üçüncü tur oylaması

Cevap

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmesi
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi için 19821982 Anayasası özel bir nitelikli çoğunluk (örneğin 301301 veya 360360) öngörmemiştir. Bu nedenle bu işlem, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile gerçekleştirilir; ancak karar yeter sayısı hiçbir durumda 151151 milletvekilinden az olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralı belirle
Genel kural: Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (Karar yeter sayısı ≥151\geq 151)
Anayasa'da özel bir çoğunluk belirtilmeyen tüm işlerde bu kural uygulanır.
2
Nitelikli çoğunluk (301301) gerektiren halleri kontrol et
Devamsızlık, Veto aynen kabul, Meclis soruşturması açılması ve Meclis Başkanı 33. tur seçiminde 301301 oy şarttır.
Bu işlemler Anayasa'da açıkça 'üye tam sayısının salt çoğunluğu' ifadesiyle belirtilmiştir.
3
Yasama dokunulmazlığını analiz et
Anayasa'nın 8383. maddesinde bu işlem için özel bir sayı belirtilmemiştir.
Belirtilmediği için genel kural olan adi (basit) çoğunluk uygulanır.

Anahtar Kavram

Nitelikli Çoğunluk Türleri

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden sadece bir tanesi için 301301 oy aranır; diğerleri basit çoğunlukla yapılır.
2
Basit çoğunlukla yapılan işlerde alt sınır 151151'dir. Dokunulmazlığın kaldırılması bu kategoriye girer.
3
Unutmayın: İstifa, bağdaşmazlık ve dokunulmazlık basit çoğunluk; devamsızlık ise salt çoğunluk (301301) gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi sebeplerini ve her bir sebep için gereken oylama usullerini tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Ezberlemek yerine mantık yürütülebilir: Anayasa bir işlemin 'üye tam sayısının salt çoğunluğu' ile yapılacağını açıkça belirtmemişse o işlem genel kurala (basit çoğunluğa) tabidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla