Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kurul, bu olağan dışı durumun üstesinden gelmek için acil bir toplantı düzenledi.
  2. Şüpheli şahıs, girdiği dükkandan çıkarken emniyet güçleri tarafından suç üstü yakalandı.Cevap
  3. C
    Küçük çocuk, akşamüstü bahçede arkadaşlarıyla oynamaktan büyük keyif alıyordu.
  4. D
    Nehir kenarında avlanan yalıçapkını, göz alıcı renkleriyle çevredeki herkesi büyüledi.
  5. E
    Bu iki sanat akımı arasındaki ince farkları ayırt etmek uzmanlık gerektiren bir iştir.

Cevap

Doğru cevap, 'suç üstü' ifadesinin 'suçüstü' şeklinde bitişik yazılması gerektiğini belirten seçenektir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesi de somut bir yer (bir şeyin üstü) bildirmeyip bir durum/zaman ifade ettiği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: olağan dışı, suç üstü, akşamüstü, yalıçapkını, ayırt etmek.
Yazım yanlışı olup olmadığını denetlemek için önce ilgili birleşik yapılar belirlenmelidir.
2
'Alt/Üst/Üzeri' kuralını hatırlayın.
Somut yer bildirmeyen bu sözcüklerin bitişik yazılması gerektiği sonucuna varılır.
Suçüstü ve akşamüstü kelimeleri bu kural kapsamındadır.
3
Diğer yazım kurallarını (dış/iç/öte ve yardımcı eylemler) uygulayın.
'Olağan dışı' (dış kuralı gereği ayrı), 'yalıçapkını' (anlam kayması gereği bitişik) ve 'ayırt etmek' (ses olayı olmaması sebebiyle ayrı) yazımlarının doğru olduğu görülür.
TDK'nin ilgili maddeleri her yapı için farklı yazım biçimleri öngörmektedir.

Anahtar Kavram

Birleşik kelimelerin yazımında anlam kayması, ses olayları ve belirli eklerin (alt, üst, dış vb.) kullanımı belirleyici kurallardır.

Daha Fazla Pratik

Benzer kurallara sahip 'bilinçaltı', 'yurt içi' ve 'vazgeçmek' gibi kelimelerin yazımını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru