Soru

Zorluk: Çok zorHavza Genelgesi

Mustafa Kemal Paşa’nın 2828 Mayıs 19191919’da mülki amirler ve ordu komutanlarına gönderdiği Havza Genelgesi’nde; işgallerin heyecanlı mitinglerle protesto edilmesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine kınama telgrafları çekilmesini istemesine rağmen, Amasya Genelgesi’nde mücadelenin 'milletin azim ve kararıyla' yürütüleceği belirtilmiş ve 'Heyet-i Temsiliye'nin temelleri atılmıştır.

Bu iki belgenin içerik ve stratejik hedefleri kıyaslandığında, Havza Genelgesi’nin Millî Mücadele tarihindeki özgün konumu ve Amasya Genelgesi’nden temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Millî egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzeninin hukuksal altyapısını ilk kez kurgulaması
  2. B
    Bölgesel kurtuluş çabalarını tek bir merkezde toplayarak Temsil Heyeti'ni yürütme organı haline getirmesi
  3. Siyasi bir program sunmaktan ziyade, mevcut idari hiyerarşiyi kullanarak halkta kitlesel bir 'millî refleks' ve direniş bilinci uyandırmayı hedeflemesiCevap
  4. D
    Mücadelenin gerekçe, amaç ve yöntemini bir ihtilal bildirisi niteliğinde tüm dünyaya ilan etmesi
  5. E
    Yararlı cemiyetlerin ulusal bağımsızlık yolunda tek bir tüzük altında birleştirilmesini emretmesi

Cevap

Havza Genelgesi, siyasi bir program sunmaktan ziyade mevcut idari hiyerarşiyi kullanarak halkta kitlesel bir 'millî refleks' uyandırmayı hedefleyen belgedir.
Havza Genelgesi, Millî Mücadele'nin henüz kurumsal bir 'devlet/rejim' projesine dönüşmediği, halkın işgallere karşı bir 'millî refleks' (direniş bilinci) göstermesinin hedeflendiği ilk aşamadır. Mustafa Kemal Paşa bu genelgeyi 9.9. Ordu Müfettişi yetkisiyle, mevcut valilere ve komutanlara göndererek resmî kanalları direniş için kullanmıştır. Bu yönüyle Amasya Genelgesi'ndeki 'ihtilal programı' ve 'millî egemenlik' vurgularından ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'nin içeriğini analiz etme
Genelge; mitingler düzenlenmesi, telgraflar çekilmesi ve silahların teslim edilmemesi gibi doğrudan 'direniş' ve 'farkındalık' eylemlerine odaklanır.
Bu eylemler, halkın işgallere karşı sessiz kalmamasını (milli bilinç) sağlamak içindir.
2
Havza ve Amasya belgelerini karşılaştırma
Havza bir 'komutan emri' niteliğindeyken, Amasya bir 'ulusal kurul/ihtilal' çağrısıdır. Havza'da henüz 'millet egemenliği' veya 'yeni bir kurul' ifadesi yoktur.
Havza'nın amacı mevcut sistemi (mülki ve askeri amirleri) harekete geçirerek tepki örgütlemektir; Amasya ise sistemin kendisini (millet kararı) değiştirmeyi teklif eder.
3
Özgün niteliği saptama
Havza, Millî Mücadele'yi kurumsallaştırmadan (Temsil Heyeti vb.) hemen önce, dağınık olan tepkiyi tek bir 'millî reflekse' dönüştüren ilk ulusal belgedir.
Seçenekler arasında 'mevcut hiyerarşiyi kullanma' ve 'direniş bilinci uyandırma' ifadeleri Havza'nın temel stratejik amacını tam olarak karşılar.

Anahtar Kavram

Havza Genelgesi'nin 'Milli Bilinci Uyandırma' İşlevi ve Amasya Genelgesi ile Kavramsal Farkı

İpuçları

1
Havza Genelgesi'nin temel kelimesi 'direniş refleksi' ve 'uyandırma'dır; sistem değişikliği değil.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi'nin 'ihtilal' beyannamesi niteliği ile Havza'nın 'protesto' niteliği arasındaki farkı içeren tabloyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla