Examkin

Soru

Zorluk: KolayBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Küçük kedi, bahçedeki sık çalılıkların arasında bir anda kayboldu.
  2. B
    Akşam yemeğinden sonra misafirlere taze bülbülyuvası ikram edildi.
  3. C
    Yoğurdun içine bir avuç yaban mersini ekleyerek kahvaltısını yaptı.
  4. D
    Yaptığı fedakârlıklar için arkadaşına içtenlikle teşekkür etti.
  5. Doğup büyüdüğü bu eski mahalleyi terketmek ona çok ağır gelmişti.Cevap

Cevap

Doğup büyüdüğü bu eski mahalleyi 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılması gereken sözcüğün bitişik yazıldığı cümle hatalıdır.
Cümlede geçen 'terketmek' sözcüğü bir yazım yanlışı içermektedir. Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer birinci kelimede herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) gerçekleşmiyorsa bu sözcükler mutlaka ayrı yazılmalıdır. 'Terk' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için doğrusu 'terk etmek' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri tespit edin.
'kayboldu', 'bülbülyuvası', 'yaban mersini', 'teşekkür etti' ve 'terketmek' sözcükleri incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle kurala tabi olan birleşik yapılar belirlenmelidir.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı olup olmadığını kontrol edin.
'kaybolmak' (kayıp + olmak) ses olayına uğradığı için bitişik; 'teşekkür etmek' ve 'terk etmek' ses olayına uğramadığı için ayrı yazılmalıdır.
TDK kurallarına göre etmek/olmak yardımcı fiilleriyle kurulan yapılarda ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.
3
Anlam kaybına uğrayan veya korunan birleşik isimleri değerlendirin.
'bülbülyuvası' (tatlı adı) anlam kaybı nedeniyle bitişik; 'yaban mersini' anlamını koruduğu için ayrı yazılmalıdır.
Birleşik kelimelerde ikinci kelime anlamını koruyorsa genellikle ayrı, anlam kayması varsa bitişik yazım esastır.

Anahtar Kavram

Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, ilk kelimede herhangi bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır; aksi takdirde bitişik yazılır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru