Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBüyük Harflerin Yazımı

Türkçede büyük harflerin yazımıyla ilgili TDK (Türk Dil Kurumu) kuralları ve bu kurallara dair istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında hazırlanan yeni yönetmelik doğrultusunda, aslı kastedilen "Kanun" hükümlerinin uygulanmasına titizlikle başlanmıştır.
  2. B
    Tanzimat edebiyatı sanatçıları, eserlerinde Fransız İhtilali'nin getirdiği "hürriyet" ve "eşitlik" gibi kavramları toplumsal bir bilinçle işlemişlerdir.
  3. C
    Bilge Kağan Abidesi, Türk dilinin ve tarihinin en eski yazılı belgeleri arasında yer alan, kültürel mirasımız açısından eşsiz bir anıttır.
  4. D
    İç Anadolu'nun batısına doğru ilerledikçe bitki örtüsünün değiştiğini fark eden Sayın Vali, bölgenin tarımsal potansiyeli hakkında yetkililerden bilgi aldı.
  5. Geçen hafta okuduğum Sinekli Bakkal Romanı, Türk Dil Kurumu tarafından düzenlenen bilimsel bir panelde farklı yönleriyle ele alındı.Cevap

Cevap

Sinekli Bakkal romanı ifadesinde 'roman' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yanlıştır; özel isme dahil olmayan tür adları küçük harfle yazılmalıdır.
Sinekli Bakkal romanı ifadesinde 'roman' kelimesi eserin özel adına dahil değildir. TDK kurallarına göre özel ada dahil olmayan roman, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'Sinekli Bakkal Romanı' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Sinekli Bakkal romanı' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adları ve onlara bağlı tür adlarını tespit et.
Çevre Kanunu, Tanzimat edebiyatı, Bilge Kağan Abidesi, İç Anadolu'nun batısı, Sayın Vali, Sinekli Bakkal Romanı.
Yazım kuralının hangi kelime grubunda aranacağını belirlemek için gereklidir.
2
Kanun ve makam adlarının kısaltmalı (aslı kastedilen) kullanımlarını kontrol et.
Aslı kastedilen 'Kanun' ve 'Sayın Vali' kullanımları TDK kurallarına göre doğrudur.
Kurum, kuruluş, merkez veya kanun adları asılları kastedildiğinde büyük harfle başlar.
3
Edebi dönem ve eser adlarının yazımını incele.
'Tanzimat edebiyatı'ndaki 'edebiyat' küçük, 'Sinekli Bakkal Romanı'ndaki 'Roman' ise büyük yazılmış.
Özel isme dahil olmayan tür adlarının (roman, tablo, edebiyat vb.) yazımı kurala bağlıdır.
4
TDK'nin eser adlarına dair özel ada dahil olmayan tür isimleri kuralını uygula.
Eserin tam adı 'Sinekli Bakkal'dır. 'Romanı' sözcüğü türe aittir ve küçük harfle yazılmalıdır.
Kural: Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel, roman, şarkı vb. sözler büyük harfle başlamaz.

Anahtar Kavram

Eser Adlarına Dahil Olmayan Tür İsimlerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki eser, kanun ve makam adlarının yazımına odaklanın.
2
Bir eserin adının nerede bittiğini ve hangi kelimenin o eserin türünü belirttiğini ayırt edin.
3
TDK'ye göre roman, dergi ve gazete kelimeleri, eserin kendi ismine dahil olmadıkça küçük harfle yazılır; ancak 'Resmî Gazete' bu kuralın istisnasıdır çünkü 'Gazete' kelimesi isme dahildir.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kanun adlarına gelen eklerin ayrılması (kesme işareti kuralı) ile ilgili soruları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eser adını tırnak içine alarak okumayı deneyin: "Sinekli Bakkal" romanı. Eğer tırnak dışındaki kelime anlamı bozmadan tür bildiriyorsa, o kelime küçük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Büyük Harflerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru