Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde, taşradaki askeri ve idari görevlilerin (beylerbeyi, sancakbeyi vb.) halka yönelik kanun ve şeriat dışı uygulamalarını, suistimallerini ve aşırı vergi taleplerini engellemek amacıyla bizzat padişah tarafından yayımlanan; bir nevi "hak arama ve koruma" belgesi niteliği taşıyan hukuki metin aşağıdakilerden hangisidir?
- AdaletnameCevap
- BKanunname-i Ali Osman
- CAhidname
- DŞer'iyye Sicili
- EBerat-ı Şerif
Cevap
Padişahın taşradaki idari suistimalleri engellemek ve adaleti tesis etmek amacıyla yayımladığı belge Adaletname'dir.
Adaletname, Osmanlı Devleti'nde padişahın 'adalet dairesi' ilkesi gereği, taşradaki görevlilerin yetkilerini aşarak halka zulmetmesini engellemek için çıkardığı hukuki bir belgedir. Bu belgeler kadılar tarafından halka açık yerlerde okunur ve halkın haklarının korunduğu ilan edilirdi.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Hukukunda Denetim ve Adaletnameler
İpuçları
1
Bu belge, padişahın 'yasama' yetkisini taşradaki haksızlıkları düzeltmek için doğrudan kullanmasıdır.
2
İçeriği genellikle beylerbeyi ve sancakbeyi gibi yöneticilerin reayadan fazla vergi almasını yasaklamayı amaçlar.
3
Kelime kökeni 'adalet' olan bu belge, Osmanlı idari denetim sisteminin en önemli metinlerinden biridir.
Daha Fazla Pratik
Adaletnamelerin taşrada uygulanmasını denetleyen 'Kadı' makamının görev ve yetkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s