Soru

Zorluk: KolayYerel ve Ulusal Saat

Bir coğrafya öğretmeni derste, Dünya'nın ekseni etrafındaki dönüşünden dolayı ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkının 4 dakika olduğunu ve Türkiye'de ulusal saat için 45∘45^{\circ} Doğu boylamının esas alındığını hatırlatmıştır. Daha sonra öğrencilerine şu soruyu yöneltmiştir:

"Türkiye sınırları içerisinde yer alan ve 43∘43^{\circ} Doğu boylamında bulunan bir merkezin yerel saati ile ulusal saatimiz arasında nasıl bir ilişki vardır?"

Buna göre, öğretmenin sorusuna verilen aşağıdaki cevaplardan hangisi doğrudur?

  1. Bu merkez, ulusal saatin ayarlandığı boylamın batısında yer aldığı için yerel saati ulusal saatten 8 dakika geridir.Cevap
  2. B
    Bu merkez daha batıda konumlandığı için Güneş'i daha erken görür ve yerel saati ulusal saatten 8 dakika ileridir.
  3. C
    Yerel saat farkı hesaplanırken boylamın yanı sıra bölgenin yükseltisi ve karasallığı da dikkate alınmalıdır.
  4. D
    43∘43^{\circ} Doğu boylamı harita üzerinde 45∘45^{\circ} Doğu boylamının daha doğusunda yer aldığından, yerel saati ulusal saatten 8 dakika ileridir.

Cevap

Doğru cevap, merkezin batıda yer alması nedeniyle yerel saatinin ulusal saatten 8 dakika geri olduğunu ifade eden seçenektir.
43∘43^{\circ} Doğu boylamı, Türkiye'nin ulusal saatinin ayarlandığı 45∘45^{\circ} Doğu boylamının batısında kalır. Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döndüğü için batıda yerel saat her zaman daha geridir. İki boylam arasındaki 2∘2^{\circ}'lik fark, 2×4=82 \times 4 = 8 dakikalık zaman farkı yaratır. Bu nedenle merkezde yerel saat, ulusal saate göre tam olarak 8 dakika geridir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen merkezlerin boylam değerleri arasındaki farkı hesaplamak.
45∘−43∘=2∘45^{\circ} - 43^{\circ} = 2^{\circ} boylam farkı bulunur.
Zaman farkını bulabilmek için aradaki meridyen farkını bilmek gerekir.
2
Bulunan boylam farkını, iki meridyen arasındaki zaman farkı sabiti olan 4 dakika ile çarpmak.
2×4=82 \times 4 = 8 dakika zaman farkı bulunur.
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızından dolayı her 1∘1^{\circ}'lik boylam farkı 4 dakikalık zaman farkına eşittir.
3
Merkezin konumuna göre saatin ileri mi yoksa geri mi olduğunu belirlemek.
43∘43^{\circ} Doğu boylamı, 45∘45^{\circ} Doğu boylamının batısında kaldığı için yerel saat 8 dakika geridir.
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için, doğuda Güneş erken doğar ve saat ileridir; batıda ise Güneş geç doğar ve saat geridir.

Anahtar Kavram

Yerel ve Ulusal Saat Hesaplamaları

İpuçları

1
Öncelikle iki merkez (45∘45^{\circ} Doğu ve 43∘43^{\circ} Doğu) arasındaki boylam farkını hesaplayabilirsiniz.
2
45∘45^{\circ} Doğu boylamı ile 43∘43^{\circ} Doğu boylamı arasında 2∘2^{\circ} fark vardır. Her boylam arası zaman farkının 4 dakika olduğunu hatırlayarak toplam zaman farkını bulabilirsiniz.
3
43∘43^{\circ} Doğu boylamı, 45∘45^{\circ} Doğu boylamının daha batısında yer alır. Dünya batıdan doğuya döndüğü için batıdaki merkezlerde yerel saat her zaman daha geridir.

Daha Fazla Pratik

Farklı bir boylamda, örneğin 30∘30^{\circ} Doğu boylamında (İzmit) yer alan bir merkezin ulusal saatle olan zaman farkını ve saatinin ileri/geri durumunu hesaplamayı deneyiniz.

Alternatif Yöntem

Her iki merkezin de başlangıç meridyenine (Greenwich) olan zaman farklarını ayrı ayrı hesaplayıp birbirinden çıkararak da aralarındaki zaman farkına ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla