Examkin

Soru

Zorluk: ZorNoktalı Virgülün Kullanımı

Türkçede noktalı virgül (;), temel olarak üç farklı görevde kullanılır. Bu görevlerden biri de ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

  1. Müfettişler, inceleme yaparken kurumsal dökümanlara, yazışmalara, banka kayıtlarına bakarlar; birim amirleri ise bu süreçte müfettişlere gerekli kolaylığı, bilgi akışını sağlamakla yükümlüdürler.Cevap
  2. B
    Kültürel etkinlikler kapsamında tiyatro, sinema, konser; spor etkinlikleri kapsamında ise basketbol, voleybol, tenis turnuvaları düzenlendi.
  3. C
    Etkili bir lider; ekip üyelerinin yeteneklerini keşfeden, onlara sorumluluk veren ve kişisel gelişimlerini destekleyen kişidir.
  4. D
    Kamu personeli alımında adaylarda şu genel şartlar aranır; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli bir yaş sınırını aşmamak ve ilgili eğitim düzeyinden mezun olmak.
  5. E
    Bu stratejik plan; kurumun mevcut durumunu analiz eden, gelecekteki hedeflerini belirleyen ve bu hedeflere ulaşma yollarını gösteren kapsamlı bir belgedir.

Cevap

Müfettişlerin inceleme süreci ile birim amirlerinin yükümlülüklerinin anlatıldığı cümledeki kullanım doğrudur; çünkü burada iki bağımsız cümle vardır ve her iki cümle de kendi içinde virgül içermektedir.
Doğru seçenekte noktalı virgül, 'Müfettişler...' ile başlayan ve 'birim amirleri...' ile başlayan iki ayrı cümleyi birbirine bağlamıştır. Her iki cümle de kendi içinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullandığından, bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalı virgülün her iki yanındaki yapıları incele.
Noktalı virgülün solunda 'Müfettişler... bakarlar.' cümlesi, sağında ise 'birim amirleri... yükümlüdürler.' cümlesi bulunmaktadır.
Sıralı cümleleri ayırma görevini tespit etmek için cümlenin iki ayrı yargı bildirip bildirmediğine bakılmalıdır.
2
Her bir yargının kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol et.
İlk cümlede 'dökümanlara, yazışmalara, banka kayıtlarına' ve ikinci cümlede 'kolaylığı, bilgi akışını' ifadeleri virgülle ayrılmıştır.
TDK kuralına göre, sıralı cümlelerin arasında noktalı virgül kullanılabilmesi için bu cümlelerden en az birinin içinde virgül bulunması şarttır.
3
Diğer seçeneklerdeki kullanım amaçlarını eleyerek doğrula.
Diğer şıkların tür/takım ayırma veya özne belirginleştirme görevinde olduğu görülür.
Farklı görevlerin ayırt edilmesi, yanlış seçeneğe yönelmeyi engeller.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi

İpuçları

1
Cümledeki noktalı virgülün öncesinde ve sonrasında tam birer yargı (yüklem) olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülün ayırdığı parçaların her birinin kendi içinde en az bir tane virgül barındırıp barındırmadığına bakın.
3
Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı, 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.' örneğindeki gibi iki ayrı tablo oluşturma mantığına dayanır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın farkını pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki mantıksal farkı inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülü kaldırıp yerine nokta koymayı deneyin. Eğer her iki taraf da anlamlı birer bağımsız cümle oluşturuyorsa ve bu cümlelerin içinde önceden kullanılmış virgüller varsa, kullanım 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Noktalı Virgülün Kullanımı

Bu konudan daha fazla soru