Osmanlı Devleti’nin klasik döneminde, merkezi otoritenin sarsılmasını önlemek ve taşradaki idarecilerin (beylerbeyi, sancakbeyi vb.) halk üzerindeki baskılarını veya suistimallerini engellemek amacıyla padişah tarafından doğrudan yayımlanan belgelere ne ad verilir?
- AdaletnameCevap
- BFerman
- CBerat
- DFetva
- EAhitname
Cevap
Padişahın taşradaki yöneticilerin haksızlıklarına karşı halkın haklarını korumak için yayımladığı belgelere 'Adaletname' denir.
Adaletname, Osmanlı hukukunda padişahın yasama ve yürütme yetkisini kullanarak, özellikle taşra yöneticilerinin reayaya (halka) yönelik haksız uygulamalarını yasakladığı ve adaletin çiğnenmesi durumunda uygulanacak yaptırımları bildirdiği özel bir beyannamedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Hukuk Sisteminde Örfi Belgeler ve Adaletname
İpuçları
1
Bu belgenin adı, 'hak ve hukuk' anlamına gelen ve devletin temelini oluşturan temel kavramdan türetilmiştir.
2
Bu belgeler, taşradaki Sancakbeyi veya Beylerbeyi gibi yöneticilerin halka haksız vergi yüklemesini veya baskı yapmasını engellemek için bizzat padişah tarafından çıkarılır.
3
Osmanlı'nın 'daire-i adliye' (adalet çemberi) anlayışının bir gereği olarak, halkın refahını yöneticilere karşı savunan bu metne 'adalet...' ile başlayan bir isim verilir.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı Devleti'nde Kadıların taşradaki idari ve hukuki yetkilerini, adaletnamelerin uygulanmasındaki rolleriyle birlikte inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s