Soru

Zorluk: ZorMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de yıl boyunca ulusal saat olarak +3+3. saat diliminin merkez boylamı olan 45∘45^{\circ} Doğu (Iğdır) boylamının yerel saati kullanılmaktadır.

Bir merkezde yerel saatin, Türkiye'nin ulusal saatinden 2424 dakika daha geri olduğu gözlemlenmiştir.

Buna göre söz konusu merkez ile ilgili;

I. 39∘39^{\circ} Doğu boylamı üzerindedir.
II. Gün içinde güneşin gökyüzündeki en tepe noktasına ulaştığı an, ulusal saate göre 12.2412.24'tür.
III. Başlangıç Meridyeni (Greenwich) ile arasındaki zaman farkı 22 saat 3636 dakikadır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Söz konusu merkez 39∘39^{\circ} Doğu boylamında yer alır, öğle vakti ulusal saatle 12.2412.24'tür ve Greenwich ile arasında 156156 dakikalık fark vardır; bu nedenle öncüllerin tamamı doğrudur.
Verilen 2424 dakikalık fark, 66 boylam derecesine tekabül eder. Ulusal saat 45∘45^{\circ} Doğu olduğu ve merkez daha geri olduğu için merkez 39∘39^{\circ} Doğu boylamındadır (I. doğru). Yerel saatle 12.0012.00 olan öğle vakti, ulusal saatten 2424 dakika sonra gerçekleşeceği için saat 12.2412.24 olacaktır (II. doğru). 3939 boylamlık fark, 156156 dakikalık (22 saat 3636 dakika) zaman farkı yaratır (III. doğru).

Adım Adım Çözüm

1
Merkezler arası boylam farkını hesapla.
24/4=6∘24 / 4 = 6^{\circ} boylam farkı.
İki meridyen arası zaman farkı dünyanın her yerinde 44 dakikadır.
2
Merkezin boylam derecesini tespit et.
45∘−6∘=39∘45^{\circ} - 6^{\circ} = 39^{\circ} Doğu boylamı.
Yerel saatin geri olması, o merkezin daha batıda olduğunu gösterir. Ulusal saat 45∘45^{\circ} Doğu olduğu için 6∘6^{\circ} batıya gidilir.
3
Ulusal saate göre öğle vaktini (güneşin en tepede olduğu an) belirle.
12.00+0.24=12.2412.00 + 0.24 = 12.24.
Güneşin en tepede olduğu an o merkezin yerel saatine göre 12.0012.00'dır. Merkez 2424 dakika daha geri olduğu için, orada saat 12.0012.00 iken ulusal saat 12.2412.24 olur.
4
Başlangıç Meridyeni ile zaman farkını hesapla.
39×4=15639 \times 4 = 156 dakika (22 saat 3636 dakika).
0∘0^{\circ} (Greenwich) ile 39∘39^{\circ} Doğu arasındaki zaman farkı boylam derecesi ile 44 dakikanın çarpımıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Yerel Saat ve Boylam İlişkisi

İpuçları

1
Türkiye'nin ulusal saati 20162016 yılından beri yıl boyunca Iğdır'ın (45∘45^{\circ} Doğu) yerel saatine göre ayarlanmaktadır.
2
İki boylam arası zaman farkı 44 dakikadır. 2424 dakikalık bir geri kalma durumu, merkezin Iğdır'ın 66 derece batısında olduğunu kanıtlar.
3
Öğle vakti bir yerin kendi yerel saatine göre her zaman 12.0012.00'dır. Eğer o yerin saati ulusal saatten geri ise, ulusal saat 12.0012.00'ı çoktan geçmiş demektir.

Daha Fazla Pratik

Aynı boylam üzerindeki noktaların yıl boyunca değişen ve değişmeyen (öğle vakti, yerel saat, gölge yönü vb.) özelliklerini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Zaman farkını boylama çevirmek yerine doğrudan Başlangıç Meridyeni üzerinden gidebilirsiniz: Iğdır 45×4=18045 \times 4 = 180 dakika ileridedir. Merkez ondan 2424 dakika geri ise 180−24=156180 - 24 = 156 dakika ileridedir. 156/4=39∘156 / 4 = 39^{\circ} Doğu boylamı sonucuna bu şekilde de ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla