Türkiye'de orman varlığının yatay ve dikey yöndeki dağılışı üzerinde coğrafi faktörler doğrudan etkilidir. Ormanların kıyıdan itibaren başladığı seviyeyi ifade eden "alt sınır" ile ağaç yetişme sınırının son bulduğu "üst sınır" bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Örneğin; Karadeniz Bölgesi'nde ormanlar deniz kıyısından ( metre) başlarken, İç Anadolu Bölgesi'nde ormanların yaklaşık metreden sonra başladığı görülür. Diğer yandan, orman üst sınırı Akdeniz'den Karadeniz'e doğru gidildikçe genel olarak alçalmaktadır.
Buna göre, Türkiye'de ormanların "alt sınırını" ve "üst sınırını" belirleyen temel coğrafi faktörler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
- Nemlilik (Yağış) — Sıcaklık (Enlem)Cevap
- BYükselti — Bakı özellikleri
- CToprak yapısı — Eğim ve engebe
- DEnlem etkisi — Yağış rejimi
- EBeşerî faktörler — Rüzgar yönü
Cevap
Türkiye'de ormanların deniz seviyesinden başladığı seviyeyi (alt sınır) nemlilik ve yağış, yetişebildiği en yüksek seviyeyi (üst sınır) ise sıcaklık belirler.
Ormanların alt sınırı su ihtiyacıyla ilgili olduğu için yağış ve nemliliğe, üst sınırı ise biyolojik gelişim için gereken ısı ihtiyacıyla ilgili olduğu için sıcaklığa (enleme) bağlıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bitki örtüsünün dikey kuşaklar oluşturması ve sınır değerleri
İpuçları
1
Ormanların denizden neden hemen başlamadığını (kuraklık) düşünün.
2
Bir bölgenin çok yağışlı olması ormanın deniz seviyesine inmesini sağlar.
3
Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık düştüğü için ağaçların çıkabildiği maksimum yükseklik de azalır.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu bölgenin neden Erzurum-Kars (şiddetli karasallık ve yaz sıcaklığı etkisi) olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s