Soru

Zorluk: Çok zorSözcükte Anlam

Kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde, vatandaşların bilgi edinme başvurularına verilen cevapların yasal süresi içinde ve eksiksiz bir şekilde hazırlanması yükümlülüğü, doğrudan ilgili birimin en üst amirine düşmektedir.

Bu cümledeki "düşmektedir" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bir şeyin payına ayrılmak, hissesine geçmek.
  2. Bir iş, bir ödev veya bir sorumluluk birine verilmek veya birinden beklenmek.Cevap
  3. C
    Herhangi bir sebeple bir yere veya bir duruma rastlamak, yolu uğramak.
  4. D
    Önemini, değerini veya gücünü yitirerek etkisiz kalmak.
  5. E
    Hukuki geçerliliğini yitirmek, davanın veya hakkın son bulması.

Cevap

Bir iş, bir ödev veya bir sorumluluk birine verilmek veya birinden beklenmek.
Cümlede geçen 'yükümlülük' sözcüğü ile birlikte kullanılan 'düşmektedir' ifadesi, bir kamu görevlisinin yasal olarak yerine getirmesi gereken bir işin o kişiye tevdi edildiğini, yani o kişiden beklendiğini ifade etmektedir. Bu durum, Türkçede bir görevin veya ödevin birine ayrılması/verilmesi anlamını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki bağlamı analiz ediniz.
Cümlede 'bilgi edinme başvurularına cevap verme yükümlülüğü'nün bir makama (amir) ait olduğu belirtilmektedir.
'Yükümlülük' ve 'sorumluluk' kavramları işin kimin yetki alanında olduğunu belirler.
2
'Düşmek' fiilinin cümleye kattığı nüansı tespit ediniz.
Fiil burada 'paylaşım' değil, 'görevlendirme/sorumluluk' anlamı taşımaktadır.
Yasal bir metin dilinde bu fiil, görevin kime ait olduğunu tayin etmek için kullanılır.
3
Seçeneklerdeki tanımlarla eşleştirme yapınız.
Tanımlanan 'ödev veya sorumluluğun birinden beklenmesi' ifadesi bağlama tam uyum sağlar.
TDK verilerine göre bu kullanım, fiilin 6. temel anlamı olan 'ödev olarak ayrılmak' karşılığıdır.

Anahtar Kavram

Sözcükte Çok Anlamlılık (Bağlam Analizi)

İpuçları

1
Cümledeki 'yükümlülük' (sorumluluk) kelimesine odaklanın.
2
'Görevin kime ait olduğu' sorusuna cevap veren anlamı arayın.
3
Bir işin birinden beklenmesi veya ona ödev olarak verilmesi anlamını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Farklı bağlamlarda (örneğin: 'yolu düşmek', 'ateş düşmek', 'fiyat düşmek') kullanılan 'düşmek' fiilinin anlam farklarını içeren bir tablo oluşturunuz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün yerine 'sorumluluğundadır' veya 'ona aittir' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla