Soru

Zorluk: OrtaUygur Devleti

Uygurlar, Orta Asya Türk tarihinde yerleşik hayata geçişle birlikte; hukuk kurallarını yazılı hale getirmiş, kütüphaneler kurmuş ve matbaayı kullanarak geniş bir kültürel birikim oluşturmuşlardır. Maniheizm dininin etkisiyle yaşanan bu köklü dönüşümlere rağmen, Türk devlet geleneğinin bazı temel unsurlarının korunmasına özen gösterilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik hayata geçmesi ve yeni bir dini benimsemesiyle ortaya çıkan değişimlerden biri değildir?

  1. A
    Hayvansal gıda tüketiminin yasaklanmasına bağlı olarak tarımsal üretimin temel geçim kaynağı haline gelmesi
  2. B
    Savaşçılık özelliklerinin zayıflamasıyla birlikte şehirlerin etrafının savunma amaçlı surlarla çevrilmesi
  3. Yönetme yetkisinin hanedan üyelerine ait olduğu ve Tanrı tarafından verildiği inancının sürdürülmesiCevap
  4. D
    Matbaa ve hareketli harf sisteminin kullanılmasıyla bürokratik işlemlerin ve arşivciliğin gelişmesi
  5. E
    Stupa adı verilen kubbeli tapınakların ve fresko denilen duvar resimlerinin sanat anlayışına girmesi

Cevap

Yönetme yetkisinin hanedan üyelerine ait olduğu ve Tanrı tarafından verildiği inancının (Kut anlayışı) sürdürülmesi
Doğru yanıt olan yönetme yetkisinin ilahi bir kaynağa dayandırılması (Kut anlayışı), Uygurlardan önceki Hun ve Göktürk devletlerinde de var olan bir süreklilik unsurudur. Uygurlar yerleşik hayata geçerek ekonomik, sosyal ve mimari yapıda köklü değişiklikler yapmış olsalar da, devletin meşruiyet kaynağı ve hanedan sistemi (veraset) üzerinde bu durum değiştirici bir etki yapmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uygur Devleti'nin Maniheizm sonrası yaşadığı değişimleri analiz etme
Yerleşik hayat, tarım, matbaa, kütüphane ve savunma mimarisi gibi unsurların yeni olduğu belirlenir.
Soruda yerleşik hayatın ve yeni dinin getirdiği değişimler sorulmaktadır.
2
Geleneksel Türk devlet anlayışındaki süreklilik unsurlarını tespit etme
Kut anlayışı ve veraset sisteminin (ülke hanedanın ortak malıdır) Uygurlarda da devam ettiği görülür.
Din ve yaşam tarzı değişse de Türklerin egemenlik kaynağı ve meşruiyet anlayışı korunmuştur.

Anahtar Kavram

Uygurlarda Değişim ve Süreklilik (Kut Anlayışı)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla