Lozan Barış Konferansı'nda taraflar arasında uzlaşılamadığı için Milletler Cemiyeti'ne taşınan Musul Sorunu, Haziran tarihinde İngiltere ile imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur. Bu antlaşma ile Musul ve Kerkük'ün Irak yönetimine bırakılmasına karşılık, Türkiye'nin ekonomik kayıplarını telafi etmek amacıyla kabul edilen hüküm aşağıdakilerden hangisidir?
- Bölgedeki petrol gelirlerinin 'unun yıl süreyle Türkiye'ye verilmesiCevap
- BHatay bölgesinde özel bir yönetim kurularak gümrük gelirlerinden pay ayrılması
- CBatum'un Gürcistan'a bırakılması karşılığında tazminat ödenmesi
- DBoğazlar'dan geçen ticaret gemilerinden alınan vergilerin paylaştırılması
- EKıbrıs adasındaki petrol ve maden arama haklarının Türkiye'ye devredilmesi
Cevap
Petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye bırakılması
1926 Ankara Antlaşması ile Türkiye, Misak-ı Milli sınırları içinde gördüğü Musul üzerindeki haklarından vazgeçmiştir. Ancak bu kayba karşılık, bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl boyunca Türkiye'ye ödenmesi hükmü kabul edilmiştir. Türkiye daha sonra nakit ihtiyacı nedeniyle bu hakkın bir kısmından (belli bir bedel karşılığında) vazgeçmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1926 Ankara Antlaşması ve Musul Sorunu
İpuçları
1
Türkiye, Musul'dan vazgeçerken ekonomik bir tazminat/gelir payı almayı başarmıştır.
2
Söz konusu gelir, bölgenin en önemli yeraltı kaynağı olan petrolle ilgilidir.
3
Bu madde %10'luk bir payı ve çeyrek asırlık (25 yıl) bir süreci kapsamaktadır.
Daha Fazla Pratik
Musul Sorunu'nun çözümünü zorlaştıran iç gelişme olan Şeyh Sait İsyanı'nın etkilerini inceleyin.
Alternatif Yöntem
Kronoloji yöntemi: Seçeneklerdeki olayların tarihlerini düşünün. Kars ve Moskova 1921, Montrö 1936'dır. 1926 yılındaki tek büyük olay Musul'dur.
Tahmini Süre:50s