Soru

Zorluk: OrtaNoktalı Virgülün Kullanımı

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içerisinde kendi içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle ve doğru bir şekilde kullanılmıştır?

  1. Resmî yazışmalarda dilekçe, rapor, tutanak; mali işlemlerde ise fatura, makbuz ve bordro esas alınır.Cevap
  2. B
    Kamu personeli alımı için şu şartlar aranır; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli bir yaş sınırını aşmamak ve sınavda başarılı olmak.
  3. C
    Müdürlük makamına; ilgili birimden gelen tüm resmî evraklar ivedilikle sunulmalı ve dosyalanmalıdır.
  4. D
    Toplantı salonunda; masa, sandalye, projeksiyon cihazı ve yazı tahtası gibi araçlar hazır bulunduruldu.
  5. E
    Hafta sonu yapılacak olan sınav başvuruları; yarın sabah mesai bitimine kadar devam edecektir.

Cevap

Resmî yazışmalardaki evrak gruplarını (dilekçe, rapor, tutanak ile fatura, makbuz, bordro) birbirinden ayıran cümle doğru kullanımı içerir.
Resmî ve mali işlemlere dair evrakların listelendiği seçenekte, iki farklı kavram grubu (yönetsel belgeler ve mali belgeler) bulunmaktadır. Bu grupların her biri kendi içinde virgüllerle ayrıldığı için, bu iki ana grubu birbirinden net bir şekilde ayırmak amacıyla noktalı virgül (;;) kullanılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu'nun belirlediği 'tür veya takımları ayırma' kuralına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki söz öbeklerini ve kategorileri inceleyin.
Cümlede 'yönetsel evraklar' ve 'mali evraklar' şeklinde iki temel kategori olduğu görülmektedir.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış farklı türleri birbirinden ayırmaktır.
2
Kategorilerin kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Dilekçe, rapor ve tutanak kelimelerinin kendi aralarında virgül ile ayrıldığı tespit edilmiştir.
Eğer kategoriler kendi içinde virgül içeriyorsa, bu kategorileri bağlamak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgül gerekir.
3
Seçenekleri kurala göre eleyin.
Açıklama yapılan yerde iki nokta gereken seçenekler ve gereksiz noktalama kullanılan seçenekler elenerek doğru kullanım belirlenir.
Diğer seçeneklerde ya işlev hatası (açıklama yerine noktalı virgül kullanılması) ya da gereksiz kullanım söz konusudur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma görevi

İpuçları

1
Cümlede iki farklı 'liste' veya 'kategori' olup olmadığını kontrol edin.
2
Örnekleme veya açıklama yapılan yerlerde iki nokta (::) gerektiğini, gruplandırma yapılan yerlerde ise noktalı virgül (;;) gerektiğini hatırlayın.
3
Resmî evraklar ve mali evraklar şeklinde iki ayrı grubun virgüllerle kendi içinde sıralandığı seçeneğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralını da gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgül yerine nokta koymayı deneyin; eğer anlamlı iki ayrı liste/grup ortaya çıkıyorsa ve bunlar kendi içinde virgül barındırıyorsa noktalı virgül kullanımı doğrudur.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla