Türkiye'de maden işleme tesislerinin kuruluş yerleri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım ve pazarlama olanakları gibi çeşitli kriterler dikkate alınır. Bazı tesisler doğrudan maden yatağının yakınına kurulurken, bazıları ise liman özelliği veya demir yolu bağlantısı gibi ulaşım avantajları nedeniyle maden yataklarından uzak alanlara inşa edilmiştir.
Buna göre, aşağıdaki maden ve bu madenin işlendiği merkez eşleştirmelerinden hangisinde tesisin yer seçiminde 'hammaddeye yakınlık' ilkesi etkili olmamıştır?
- Bakır — SamsunCevap
- BKrom — Elazığ
- CBoksit — Seydişehir
- DDemir — Sivas (Divriği)
Cevap
Bakır madeninin Samsun'da işlenmesi, hammaddeye yakınlık ilkesiyle değil, ulaşım (liman) olanaklarıyla açıklanır.
Samsun ili sınırları içerisinde bakır madeni yatağı bulunmamaktadır. Samsun'daki Karadeniz Bakır İşletmeleri, Kastamonu-Küre ve Artvin-Murgul gibi alanlardan çıkarılan bakırın deniz yoluyla taşınması ve işlendikten sonra kolayca sevk edilmesi amacıyla kurulmuştur. Bu durum 'ulaşım' faktörüyle açıklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sanayi Tesislerinin Yer Seçimini Etkileyen Faktörler
İpuçları
1
Türkiye'de tesislerin neden kurulduğunu düşünürken 'O ilde o maden çıkarılıyor mu?' sorusunu sorun.
2
Kıyı şehirlerindeki (Samsun, İskenderun gibi) tesislerin genellikle liman/ulaşım avantajı için seçildiğini unutmayın.
3
Bakır denilince akla Kastamonu ve Artvin gelir; ancak en büyük işleme tesislerinden biri bakır çıkmayan bir Karadeniz liman şehrindedir.
Daha Fazla Pratik
Demir-çelik sanayisinde Karabük ve Ereğli tesislerinin 'enerji kaynağına (taş kömürü) yakınlık' nedeniyle kurulduğunu bu konuyla ilişkili olarak çalışabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Harita üzerinden eleme yöntemi: Karadeniz sahilindeki Samsun'un bir iç bölge madeninin 'limanı' olup olamayacağını değerlendirerek ulaşım faktörünü teşhis edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s