Soru

Zorluk: ZorAsya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti)

Asya Hun Devleti'nde MÖ 58 yılında yaşanan taht mücadeleleri sırasında Hükümdar Ho-han-ye, devletin içinde bulunduğu ağır ekonomik şartları ve halkın yoksulluğunu gerekçe göstererek Çin hakimiyetine girmeyi Kurultay'a teklif etmiştir. Buna karşılık kardeşi Çi-çi, bu teklifi "atalarımıza saygısızlık ve utanç verici bir durum" olarak nitelendirmiş, bağımsızlığın feda edilemeyeceğini savunarak bu karara şiddetle karşı çıkmıştır.

Çi-çi'nin bu tutumu, Türk devlet geleneğindeki aşağıdaki anlayışlardan hangisinin her türlü maddi imkânın üzerinde tutulduğunu kesin olarak kanıtlamaktadır?

  1. Bağımsızlık (İstiklal) ve milli onur duygusuCevap
  2. B
    Ülkenin hanedan üyeleri arasında paylaştırılması
  3. C
    İkili teşkilat yapısının idari olarak sürdürülmesi
  4. D
    Kurultay kararlarının hükümdar üzerinde mutlak güç olması
  5. E
    Çin ile ekonomik iş birliğine dayalı bir dış politika

Cevap

Çi-çi'nin ekonomik refahı reddedip bağımsızlığı savunması, Türk devlet anlayışında bağımsızlığın (istiklal) ve milli onurun her türlü maddi çıkardan daha önemli görüldüğünü kanıtlar.
Çi-çi Yabgu, Türk tarihinin bilinen ilk 'istiklal savaşçısı' olarak kabul edilir. Kardeşinin ekonomik refah karşılığında Çin boyunduruğuna girmesini 'ataların emanetine ihanet' olarak görmesi, Türk devlet anlayışında bağımsızlığın kutsallığını ve her türlü ekonomik avantajdan üstün olduğunu gösteren en somut tarihsel örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ana çatışmayı belirle
Ho-han-ye'nin ekonomik gerekçelerle Çin'e bağlanma isteği ile Çi-çi'nin 'bağımsızlık' vurgusu karşı karşıyadır.
Sorunun çözüm anahtarı iki kardeş arasındaki temel görüş ayrılığını anlamaktır.
2
Çi-çi'nin argümanını analiz et
Çi-çi, Çin'e bağlanmayı 'atalara saygısızlık' ve 'utanç' olarak tanımlar.
Bu ifadeler manevi değerlerin ve siyasi egemenliğin maddi refaha tercih edildiğini gösterir.
3
Türk tarihinin temel kavramıyla eşleştir
Bu tutum 'Bağımsızlık' (İstiklal) karakteridir.
Türk devlet geleneğinde 'Özgürlük olmayınca devlet de olmaz' anlayışı esastır.

Anahtar Kavram

Asya Hunları'nda Bağımsızlık Bilinci ve Çi-çi Yabgu'nun İstiklal Mücadelesi

İpuçları

1
İki kardeş arasındaki tartışmanın konusuna (Çin'e bağlanma vs. reddetme) odaklanın.
2
Çi-çi'nin bir devleti yönetirken ekonomik yoksulluğa rağmen neden 'utanç' ve 'saygısızlık' kelimelerini kullandığını düşünün.
3
Türklerin tarih boyunca en hassas oldukları konu, bir başka devletin egemenliği altına girmemektir; bu kavrama ne denir?

Daha Fazla Pratik

Bu olaydan sonra Asya Hun Devleti'nin 'Kuzey' ve 'Güney' olarak ikiye ayrıldığını ve bu durumun devletin yıkılış sürecini hızlandırdığını unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla