Soru

Zorluk: ZorSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Sosyal hayatı düzenleyen din, ahlak ve görgü kuralları ile hukuk kuralları arasında hem amaç hem de konu bakımından birçok benzerlik bulunmaktadır. Örneğin; yalan söylememek hem bir ahlak hem bir din kuralıyken, başkasının malına zarar vermemek hem ahlaki hem de hukuki bir yükümlülüktür. Ancak hukuk kurallarını diğer tüm sosyal düzen kurallarından ayıran ve onu 'kamusal' kılan çok temel bir fark mevcuttur.

Buna göre, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sadece dış dünyaya yansıyan somut insan davranışlarını düzenlemesi
  2. B
    Toplumsal huzuru ve barışı sağlama amacı gütmesi
  3. C
    Hükümlerinin her zaman yazılı ve kurumsal bir metne dayanması
  4. Yaptırımının maddi nitelikte olması ve devlet gücü (cebir) ile desteklenmesiCevap
  5. E
    Zamanla toplumun ihtiyaçlarına göre değişebilen esnek bir yapıya sahip olması

Cevap

Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel fark, yaptırımının maddi nitelikte olması ve devlet gücüyle (cebir) desteklenmesidir.
Hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran en belirgin ve temel özellik 'maddi yaptırımlı' olmasıdır. Diğer sosyal düzen kurallarına uyulmadığında toplumun gösterdiği tepki (ayıplama, dışlama, manevi azap) manevi nitelik taşırken; hukuk kurallarının ihlali durumunda devlet gücü devreye girer ve kişinin mal varlığına veya özgürlüğüne yönelik somut (maddi) bir kısıtlama uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal düzen kurallarının (din, ahlak, görgü, hukuk) ortak ve ayrılan yönlerini analiz et.
Hepsinde toplumsal düzen amacı vardır ancak hukuk dışındaki kuralların yaptırımı manevidir (günahkar sayılma, kınanma, dışlanma).
Hukuk kurallarını ayırmak için yaptırım (müeyyide) türüne bakılmalıdır.
2
Hukuk kurallarının ihlali durumunda ne tür bir tepkiyle karşılaşıldığını belirle.
Hukuk kuralına uyulmadığında devlet organları aracılığıyla hapis, adli para cezası, tazminat veya zorla icra gibi maddi müeyyideler uygulanır.
Devletin cebir kullanma yetkisi sadece hukuk kuralları için geçerlidir.
3
Diğer seçeneklerdeki 'yazılılık' veya 'dış dünyaya yönelme' gibi kavramların mutlak bir ayrım yaratıp yaratmadığını kontrol et.
Görgü kuralları da dış dünyaya yöneliktir ve hukukta yazısız kurallar da olabilir; bu yüzden bunlar 'en temel' fark değildir.
Hukuk sisteminin bütünlüğünü sağlayan en temel unsur maddi yaptırım gücüdür.

Anahtar Kavram

Hukuki yaptırımın maddi ve cebri niteliği

İpuçları

1
Bir kurala uymadığınızda karşılığında hapse giriyorsanız bu hangi kural türüdür?
2
Yaptırımın (müeyyide) niteliğine odaklanın: Manevi tepki mi yoksa devletin zorlayıcı gücü mü?

Daha Fazla Pratik

Hukukun yaptırım türlerini (ceza, cebri icra, tazminat, hükümsüzlük, iptal) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla