Soru

Zorluk: ZorYazımı Karıştırılan Sözcükler

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, anlam bakımından birbirine yakın olan veya sesletim açısından benzerlik gösteren diğer sözcüklerle sıklıkla karıştırılabilmektedir. Bu durum, özellikle resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde anlam kusurlarına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

  1. Yapılan resmî incelemeler sonucunda, adayın bu kadroya atanması konusunda herhangi bir hukuki mahsur görülmemiştir.Cevap
  2. B
    Dağcı grubu, aniden bastıran yoğun kar fırtınası nedeniyle sığındıkları mağarada iki gün boyunca mahsur kaldı.
  3. C
    Şirketin yeni yatırım planlarının hayata geçirilmesi için yönetim kurulundan yazılı muvafakat alınması gerekiyor.
  4. D
    Eski konağın restorasyon çalışmalarında kullanılan mefruşat ürünleri, dönemin estetik anlayışını birebir yansıtıyor.
  5. E
    İhale sürecini yakından takip eden müteahhit firma, projenin ilk etabını öngörülen süreden önce tamamladı.

Cevap

Resmî belgelerdeki hukuki bir sakıncayı belirtmek için 'mahsur' değil, 'mahzur' sözcüğünün kullanıldığı cümle yazım yanlışı içermektedir.
Hukuki veya idari bir engeli, sakıncayı ifade etmek için kullanılan doğru sözcük 'mahzur' (z ile) şeklindedir. 'Mahsur' (s ile) sözcüğü ise 'kuşatılmış, çevrilmiş, bir yerde hapis kalmış' anlamlarına gelmektedir. İlk cümlede 'hukuki bir engel görülmediği' kastedildiği için 'mahzur' yazılması gerekirken 'mahsur' yazılarak yanlışlık yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen ve yazımı karıştırılmaya müsait olan anahtar sözcükleri (mahsur, mahzur, muvafakat, müteahhit vb.) tespit etmek.
Mahsur, muvafakat, mefruşat ve müteahhit sözcükleri odak noktası olarak belirlendi.
Yazım kuralları sorularında genellikle bu tür teknik veya Arapça/Farsça kökenli sözcükler üzerinden çeldirici oluşturulur.
2
Tespit edilen sözcüklerin bağlam içindeki anlamlarını ve TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol etmek.
'Mahsur' sözcüğünün 'kuşatılmış/mahsur kalmış', 'mahzur' sözcüğünün ise 'sakınca/engel' anlamına geldiği görüldü.
Anlamca birbirine yakın görünen ancak farklı yazılan sözcükler (paronimler) arasındaki farkı ayırt etmek için bağlam analizi gereklidir.
3
Hukuki engel anlamında kullanılan cümlede hangi sözcüğün tercih edildiğini incelemek.
Hukuki bir sakınca kastedilirken 'mahsur' sözcüğünün kullanıldığı, dolayısıyla bir yazım/kullanım yanlışı yapıldığı saptandı.
Bağlam 'sakınca' gerektirirken 'kuşatılmışlık' anlamındaki sözcüğün seçilmesi yanlıştır.

Anahtar Kavram

Anlamca Karıştırılan Sözcüklerin Yazımı (Mahsur ve Mahzur Ayrımı)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla