Soru

Zorluk: ZorBüyük Harflerin Yazımı

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Millî Eğitim Temel Kanunu'nda yapılan son değişiklikler, öğretmenlerin çalışma saatlerini de kapsamlı bir şekilde düzenliyor.
  2. B
    Güneydoğu Anadolu'da yetişen Antep fıstığının kalitesi, bu yılki iklim şartlarından dolayı oldukça yüksek seyrediyor.
  3. C
    Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik uyarınca, Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurular artık dijital ortamdan da alınabilecek.
  4. D
    Okulumuzun düzenlediği kültür gezisi kapsamında öğrencilerimizle birlikte İshak Paşa Sarayı'nı ve çevresini detaylıca gezdik.
  5. Valilik, bu yılki şenliklerin Bahçelievler Mahallesi ile sınırlı kalmayıp Yenimahalle İlçesi'ne de yayılacağını duyurdu.Cevap

Cevap

Festivalin yayılacağı alanı belirten seçenekte yer alan 'Yenimahalle İlçesi'ne' ifadesindeki yanlışlık, ilçe sözcüğünün büyük harfle başlatılması ve kesme işareti kullanılmasıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu kelimeler büyük harfle başlar (Bahçelievler Mahallesi ifadesi bu nedenle doğrudur). Ancak özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Dolayısıyla 'Yenimahalle ilçesine' şeklinde, küçük harfle ve kesme işareti kullanılmadan yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Yer adlarındaki hiyerarşik yapıların yazım kuralını hatırla.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adları büyük harfle başlar.
Bu sözcükler özel ismin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir (Örn: Bahçelievler Mahallesi).
2
İdari birim bildiren tamlamaların yazımını kontrol et.
İl, ilçe, belde ve köy sözcükleri özel ada dâhil değildir ve küçük harfle yazılır.
TDK kurallarına göre 'Konya ili', 'Etimesgut ilçesi' gibi kullanımlar esastır.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları teyit et.
Kanunlar büyük yazılır, kurum ekleri ayrılmaz, Resmî Gazete büyük yazılır.
Yazım kurallarındaki istisnai durumların (kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması gibi) doğru uygulandığı görülür.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tamlamalar

İpuçları

1
Cümlelerde geçen idari birimlere (mahalle, ilçe) ve kurum adlarına dikkat edin.
2
Bir yerin 'Mahallesi' olduğunu söylerken büyük harf kullanırız, ancak 'İlçesi' olduğunu söylerken kural değişir mi?
3
TDK'ye göre il, ilçe ve köy sözcükleri özel ismin bir parçası değildir; bu yüzden küçük harfle başlatılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin neden kesme işaretiyle ayrılmadığını ve bu kuralın tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' kullanımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu pratik ayrımı kullanabilirsiniz: Adreste yazdığımız (Mahalle, Sokak, Bulvar) her şey büyük; haritada gördüğümüz idari sınırlar (İl, İlçe, Köy) ise küçük harfle başlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla