Soru

Zorluk: KolaySözcükte Anlam

Türkçede bir sözcüğün, temel (gerçek) anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama 'mecaz anlam' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kuru" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

  1. A
    Sıcak havada dışarıda unutulan elbiseler kısa sürede kurumuş.
  2. Kamu görevlilerinin vatandaşlarla iletişimde kuru bir üslup kullanması verimliliği düşürür.Cevap
  3. C
    Sonbaharın gelmesiyle birlikte bahçedeki kuru dalları toplayıp bir kenara yığdı.
  4. D
    Irmak yatağındaki kuru taşların arasından küçük böcekler hızla uzaklaştı.
  5. E
    Laboratuvar ortamında hassas ölçümler yapabilmek için kuru hava akımı sağlandı.

Cevap

Kamu görevlilerinin iletişimindeki tavrı betimleyen seçenek, sözcüğün duygudan yoksun anlamında kullanılması nedeniyle mecazdır.
Duygusuz, ilgisiz veya tekdüze tavırları ifade eden kullanımda sözcük, fiziksel kuruluk anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir nitelik kazanmıştır. Kamu yönetimi ve iletişim bağlamında 'kuru üslup' ifadesi bu mecazı yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
"Kuru" sözcüğünün temel anlamını belirle.
Temel anlam: Islak veya nemli olmayan, suyu çekilmiş.
Mecaz anlamı bulmak için önce gerçek anlamı netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kullanımları bu temel anlamla karşılaştır.
Elbise, dal, taş ve hava kullanımlarının doğrudan nem/su ile ilgili olduğu görülür.
Gerçek anlamda sözcük fiziksel özelliklerini korur.
3
Soyut bir durumu ifade eden seçeneği tespit et.
"Üslup" (tavır/tarz) kelimesi fiziksel olarak ıslak veya kuru olamaz; buradaki kuruluk 'ilgisiz, duygusuz' anlamındadır.
Sözcük gerçek anlamından tamamen koparak yeni ve soyut bir anlam kazandığında mecaz olur.

Anahtar Kavram

Sözcükte Mecaz Anlam

İpuçları

1
Cümlede 'kuru' kelimesinin yerine 'nemsiz' kelimesini koymayı deneyin; eğer anlam bozuluyorsa mecaz olma ihtimali yüksektir.
2
Mecaz anlamda sözcük genellikle fiziksel bir durumdan ziyade duygusal veya soyut bir durumu betimler.
3
Bir konuşma tarzı veya yazı dili (üslup) gerçekten ıslanabilir mi? Islanamıyorsa 'kuru' burada başka bir şeyi temsil ediyordur.

Daha Fazla Pratik

Gerçek, mecaz ve terim anlam arasındaki farkı pekiştirmek için 'soğuk' ve 'parlak' kelimeleriyle benzer cümleler kurmayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla