Soru

Zorluk: OrtaBüyük Harflerin Yazımı

Türkçede özel isimler, unvanlar, kurum adları ve yön bildiren sözcüklerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Gelecek hafta düzenlenecek olan kurul toplantısında Batı medeniyetinin temel taşları tartışılacak.
  2. İç Anadolu'nun Doğusu, bu mevsimde beklenen kar yağışını henüz almadığı için çiftçiler endişeli.Cevap
  3. C
    Vali Bey, tören alanına geldiğinde halkın yoğun ilgisi ve alkışlarıyla karşılandı.
  4. D
    Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle birlikte kamu personeli alım şartlarında düzenlemeye gidildi.
  5. E
    Ağrı Dağı'na tırmanış gerçekleştiren profesyonel dağcı ekibi, zirvede Türk bayrağını dalgalandırdı.

Cevap

İç Anadolu'nun doğusu ifadesindeki 'doğu' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerektiği için hatalı olan seçenek budur.
İç Anadolu'nun doğusu ifadesinde 'doğu' sözcüğü özel isimden sonra geldiği için küçük harfle başlamalıdır. Eğer 'Doğu Anadolu' şeklinde özel ismin önünde yer alsaydı büyük harfle başlardı. Bu kuralın ihlal edilmesi bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yön bildiren sözcüğü ve bağlı olduğu özel ismi tespit et.
'İç Anadolu' özel ismi ve 'Doğusu' yön bildiren sözcüğü bulundu.
Yön isimlerinin yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Yön isminin kuralını (önce gelme/sonra gelme) kontrol et.
Yön ismi (doğu), özel isimden (İç Anadolu) sonra kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre yön isimleri özel isimden sonra gelirse küçük, önce gelirse büyük yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan ve kurum/yayın adlarını kontrol et.
Batı (medeniyet), Vali Bey (unvan/saygı), Resmî Gazete (özel ad) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Büyük harflerin kullanımı sadece yer adlarıyla sınırlı değildir; unvan ve eser adlarını da kapsar.

Anahtar Kavram

Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) özel isimle kurduğu tamlamalarda konumlarına göre büyük veya küçük harfle başlaması kuralı.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yön isimlerine (doğu, batı, vb.) ve özel isimle olan ilişkilerine dikkat edin.
2
Yön isimleri bir bölgenin adının önünde (Kuzey Anadolu) mi yoksa arkasında (Anadolu'nun kuzeyi) mi duruyor, buna bakın.
3
İç Anadolu'nun Doğusu ifadesinde yön bildiren kelime bir tamlanan durumundadır ve küçük harfle yazılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Yön isimlerinin sadece coğrafi yön değil, siyasi veya kültürel anlam taşıdığı (Batı felsefesi, Doğu mistisizmi gibi) durumları da inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki yön ismini çıkarıp yerine başka bir yön ismi koyun; eğer yapı değişmiyorsa ve kuralı hatırlıyorsanız (X'in y'si yapısı), küçük yazılması gerektiğini kolayca fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla