Soru

Zorluk: KolayKısaltmaların Yazımı

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların ve bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. SGK'nın yeni düzenlemesiyle ilgili detaylar kurumun resmî internet sayfasında ilan edildi.Cevap
  2. B
    Akademik kariyeri boyunca Prof. Dr.un yürüttüğü birçok projede aktif olarak görev aldı.
  3. C
    Yazım kuralları konusunda her zaman TDK'nin güncel çevrim içi kılavuzunu esas alır.
  4. D
    Marketten aldığı 2 kg’lık2\text{ kg'lık} un paketini mutfak tezgahının üzerine bıraktı.
  5. E
    Dün akşam kütüphanede çalışırken İng.den Türkçeye çevrilmiş eski bir roman buldum.

Cevap

SGK'nın ifadesinin geçtiği cümle yazım yönünden yanlıştır; doğrusu SGK'nin olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. SGK kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için ek '-nin' olmalıdır. 'SGK'nın' yazımı, harfin yanlışlıkla 'ka' olarak okunmasından kaynaklanan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaları kontrol et.
SGK ve TDK kısaltmaları büyük harflerle yapılmıştır. Kural gereği ek, son harfin okunuşuna göre gelmelidir.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın son harfi esastır.
2
'K' harfinin okunuşunu doğrula.
Türkçede 'ka' sesi yoktur, bu harf 'ke' olarak okunur.
SGK kısaltması 'Se-Ge-Ka' değil, 'Se-Ge-Ke' şeklinde okunmalıdır.
3
Noktalı kısaltmaların ek kuralını incele.
Prof. Dr.un ve İng.den kullanımlarında kesme işareti kullanılmamıştır.
TDK kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kısaltmanın türü (büyük/küçük harf) ve noktalama durumu belirleyicidir.

İpuçları

1
Cümlelerdeki kısaltmaların türüne (büyük harf, noktalı veya küçük harf) ve eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin.
2
Büyük harfli kısaltmalarda 'son harfin okunuşu', noktalı kısaltmalarda ise 'kesme işareti kullanmama' kuralını hatırlayın.
3
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil 'ke' olarak okunduğunu unutmayın; bu durum SGK gibi kısaltmalara gelen ekleri doğrudan etkiler.

Daha Fazla Pratik

Üslü kısaltmaların (m², cm³) ek yazım kurallarını da tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla