Examkin

Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yardımcı Düşünce

Osmanlı şehir dokusunun ayrılmaz bir parçası olan muvakkithaneler, sadece namaz vakitlerinin belirlendiği dinî mekânlar değil; aynı zamanda dönemin astronomi biliminin halkla buluştuğu küçük çaplı gözlemevleri niteliğindeydi. Genellikle külliye veya cami avlularında yer alan bu yapılar, 'muvakkit' adı verilen ve astronomi alanında uzmanlaşmış kişilerce yönetilirdi. Muvakkithaneler; rubu tahtası ve usturlap gibi geleneksel ölçüm aletlerinin yanı sıra zamanla mekanik saatlerin de kalibrasyonunun yapıldığı yerler haline gelmiştir. Halkın saatini doğruya ayarlamak için uğradığı bu mekânlar, zaman bilincinin toplumsallaşmasında kritik bir rol oynamıştır. Batılılaşma süreciyle birlikte mekanik saatlerin yaygınlaşması, bu kurumların işlevini zayıflatmış olsa da muvakkithaneler, bilim ile gündelik hayatın sentezlendiği özgün birer kültürel miras olarak varlığını sürdürmüştür.

Bu parçada muvakkithaneler ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. Batı tarzı eğitim veren kurumlarla girdikleri kurumsal rekabetin sonuçlarınaCevap
  2. B
    Astronomi biliminin gündelik hayatta uygulama alanı bulmasına aracılık ettiklerine
  3. C
    Mekanik saatlerin kullanımının artmasıyla birlikte fonksiyonel bir dönüşüm yaşadıklarına
  4. D
    Toplumsal yaşam içerisinde zaman algısının standartlaşması ve yaygınlaşmasındaki rollerine
  5. E
    Fiziksel konumlarının genellikle belirli bir mimari bütünlük içerisinde yer aldığına

Cevap

Muvakkithanelerin Batı tarzı eğitim veren kurumlarla girdikleri kurumsal rekabetin sonuçlarına parçada değinilmemiştir.
Parçada muvakkithanelerin tarihsel süreçte uğradığı değişimler, mimari konumları ve toplumsal görevleri detaylandırılmıştır. Ancak bu kurumların Batılı eğitim kurumlarıyla herhangi bir rekabet içinde olduğuna dair bir bilgiye yer verilmemiştir. Metin daha çok teknolojik değişim (mekanik saatler) ve kültürel miras boyutuna odaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümlelerini analiz etme
Muvakkithanelerin hem dinî hem de astronomik işlevleri olduğu, külliyelerde bulunduğu ve uzmanlarca yönetildiği saptandı.
Yardımcı düşünce sorularında metindeki her bir bilginin seçeneklerle eşleştirilmesi gerekir.
2
Zaman ve teknoloji ile ilgili bölümleri inceleme
Mekanik saatlerin gelişiyle bu yapıların birer kalibrasyon (ayar) merkezine dönüştüğü ve toplumsal zaman bilincini şekillendirdiği belirlendi.
Metnin sunduğu tarihsel ve teknik gelişimi anlamak seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
3
Metinde olmayan unsuru belirleme
Metinde 'Batılılaşma' ve 'mekanik saatler' geçmesine rağmen, bu durumun bir 'eğitim kurumu rekabeti' şeklinde yaşandığına dair bir veri bulunmadığı görüldü.
Çıkarılamayacak olan yargı, metnin sınırları dışına çıkan yorumdur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Değinilmeyen Yargıyı Bulma)
Tahmini Süre:1m 35s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Bu konudan daha fazla soru