Examkin

Soru

Zorluk: ZorMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra çözülemeyen Musul Sorunu sürecinde Milletler Cemiyeti, bölge halkının eğilimlerini ve sınır hattını belirlemek amacıyla bir inceleme komisyonu (Wirsen/Laidoner Komisyonu) görevlendirmiştir. Bu komisyon hazırladığı raporda, bölgede yaşayan halkın kültürel ve siyasi açıdan Türkiye'ye daha yakın olduğunu kabul etmesine rağmen, Musul'un Irak'a bırakılmasını tavsiye etmiştir.

Komisyonun bu tavsiyeyi yaparken raporunda öne sürdüğü temel dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Musul'un ekonomik açıdan Bağdat'a olan bağımlılığı ve Irak'taki İngiliz manda yönetiminin siyasi istikrarıCevap
  2. B
    Bölge nüfusunun çoğunluğunun Arap olması ve Türkiye'nin etnik tezlerinin gerçeği yansıtmadığı tespiti
  3. C
    Türkiye'nin Şeyh Sait İsyanı nedeniyle bölgedeki tüm hak iddialarından resmen vazgeçtiğini bildirmesi
  4. D
    Milletler Cemiyeti tüzüğü gereği tartışmalı bölgelerde her zaman statükonun korunması ilkesi
  5. E
    Bölgede yapılan halk oylaması (plebisit) sonucunda halkın büyük çoğunluğunun İngiliz yönetimini seçmesi

Cevap

Musul'un ekonomik açıdan Bağdat'a olan bağımlılığı ve Irak'taki İngiliz manda yönetiminin siyasi istikrarı
Milletler Cemiyeti tarafından hazırlatılan raporda, Musul'un kültürel bağları Türkiye ile olsa da; ekonomik olarak Bağdat'a bağlı olduğu ve Irak'taki İngiliz manda yönetiminin devamı için bölgenin stratejik önemi vurgulanmıştır. Bu 'ekonomik bütünlük' argümanı, Türkiye'nin etnik haklılığını geçersiz kılmak için kullanılan temel diplomatik araç olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası sürecin analizi
Lozan'da çözülemeyen sorunun Milletler Cemiyeti'ne taşındığı ve bölgeye bir inceleme komisyonu gönderildiği belirlenir.
Diplomatik çıkmazın nasıl bir uluslararası çözüm mekanizmasına evrildiğini anlamak için gereklidir.
2
Komisyon raporundaki çelişkinin tespiti
Raporda etnik verilerin Türkiye lehine (halkın Türk/Kürt olması) olduğu ancak siyasi tavsiyenin İngiltere lehine olduğu görülür.
Kararın neden 'adil' değil 'stratejik' olduğunu belirlemek için bu ayrım kritiktir.
3
Kararın temel gerekçesinin belirlenmesi
Komisyonun, Musul ve Bağdat'ı bir 'ekonomik birim' olarak tanımladığı ve manda rejiminin güvenliğini esas aldığı sonucuna varılır.
Türkiye'nin tezlerini engelleyen temel argüman olan 'ekonomik bütünlük' kavramına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Milletler Cemiyeti ve Musul Raporu (Laidoner/Wirsen)

İpuçları

1
Cemiyetin raporu bölge halkının etnik kimliğini kabul etmiş ancak siyasi kararı farklı bir alana dayandırmıştır.
2
İngiltere'nin Musul'daki petrol ve idari çıkarlarını 'ekonomik bir bütünlük' kılıfıyla savunduğunu hatırlayın.
3
Raporda Musul ve Bağdat'ın birbirinden koparılamayacak bir 'ekonomik ünite' olduğu, ayrılığın bölgeye zarar vereceği iddia edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

1926 Ankara Antlaşması ile Musul'un kaybının Misak-ı Millî'den verilen kaçıncı taviz olduğunu ve Brüksel Hattı'nın bugünkü sınıra etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru