Soru

Zorluk: Çok zorVirgülün Kullanımı

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili kurallar ve bu kurallara dair istisnai durumlar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Kamu denetçileri; kurumların mali tablolarını, personel harcamalarını ve ihale süreçlerini titizlikle inceleyerek kapsamlı bir denetim raporu hazırlar.
  2. B
    Kurum içi eğitim programlarını titizlikle planlayıp, belirlenen takvim doğrultusunda uyguladığımızda personelin operasyonel yetkinliği artacaktır.
  3. Stratejik planlama sürecinde paydaşların görüşlerini alıp, bu görüşleri raporlaştırmak kurumun geleceğine yön vermek adına elzemdir.Cevap
  4. D
    Genç, müdürün odasından çıkan evrakların kayda geçirilmesi ve arşive gönderilmesi talimatını vakit kaybetmeksizin ilgili birimlere iletti.
  5. E
    Resmî yazışmalarda dilin doğru kullanımı; metnin anlaşılırlığı, ciddiyeti ve hukuki geçerliliği açısından büyük önem arz etmektedir.

Cevap

Stratejik planlama sürecinde paydaşların görüşlerini alıp, bu görüşleri raporlaştırmak cümlesinde virgül yanlış kullanılmıştır.
Doğru cevapta yer alan 'alıp' sözcüğü bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden sonra virgül konulmaz. Bu cümlede 'alıp' sözcüğünden sonra gelen 'raporlaştırmak' sözcüğü bir isim-fiil olduğu için, art arda sıralanan zarf-fiil grubu oluşmamıştır. Bu nedenle virgül kullanımı kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki virgül ve noktalı virgül kullanımlarını TDK kurallarına göre analiz et.
Tüm cümlelerin resmî ve akademik bir dille kurulduğu, özne ayrımı ve liste sıralama işlevlerinin ön planda olduğu görülmektedir.
Sorunun zorluk seviyesi gereği, temel kuralların ötesindeki istisnaları (özellikle zarf-fiil kuralını) saptamak gerekir.
2
Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımını kontrol et.
İkinci seçenekte 'planlayıp' ve 'uyguladığımızda' olmak üzere iki zarf-fiil vardır, virgül doğrudur. Ancak üçüncü seçenekte 'alıp' tek zarf-fiildir.
TDK kuralına göre metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa araya konur.
3
Üçüncü seçenekteki 'raporlaştırmak' kelimesinin türünü belirle.
'Raporlaştırmak' kelimesi '-mak' isim-fiil ekini almıştır, bir zarf-fiil değildir.
Zarf-fiil serisi oluşmadığı için 'alıp' kelimesinden sonra gelen virgül kural ihlalidir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı istisnası
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla