Soru

Zorluk: Zor1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

2020 Ocak 19211921 tarihinde kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (19211921 Anayasası), Milli Mücadele'nin olağanüstü şartlarında hazırlanmış bir 'ihtilal anayasası' niteliğindedir. Bu anayasanın içeriği, getirdiği hükümet sistemi ve Türk anayasa hukukundaki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Kabul edilen ilk metinde; devletin yönetim şeklinin Cumhuriyet olduğu ve resmi dininin İslam olduğu yönünde açık hükümler bulunmaktadır.Cevap
  2. B
    Türk anayasa hukukunda, metninde değiştirilme usulüne dair özel ve zorlaştırıcı hükümler içermeyen tek 'yumuşak' anayasadır.
  3. C
    18761876 Kanun-i Esasi’yi açık bir hükümle yürürlükten kaldırmadığı için 19241924 yılına kadar iki anayasanın birlikte uygulandığı bir döneme neden olmuştur.
  4. D
    Yasama ve yürütme güçlerinin Büyük Millet Meclisi'nde toplandığı 'Meclis Hükümeti Sistemi' ilkesini esas almıştır.
  5. E
    Milli egemenlik ilkesini kayıtsız şartsız ilan ederken, yargı yetkisinin kullanımına ve mahkemelerin yapısına dair hükümlere yer vermemiştir.

Cevap

1921 Anayasası'nın kabul edilen ilk metninde Cumhuriyet ve devletin dini ile ilgili hükümlerin bulunduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, tarihsel bir kronoloji hatası içermektedir. 19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildiğinde, meclis içindeki farklı görüşler ve savaş koşulları nedeniyle devletin rejimi (Cumhuriyet) ve resmi dini hakkında bir hüküm konulmamıştır. Bu kavramlar ancak 2929 Ekim 19231923 tarihinde yapılan kapsamlı anayasa değişikliği ile metne dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
19211921 Anayasası'nın (2020 Ocak 19211921) orijinal metin içeriği analiz edilir.
Anayasanın toplam 2323 madde ve 11 geçici maddeden oluşan bir çerçeve metin olduğu görülür.
Bu anayasanın kısa olması, savaş döneminin aciliyetinden ve temel devlet organizasyonuna odaklanmasından kaynaklanır.
2
Anayasada yer almayan (sessiz kalınan) hukuki alanlar tespit edilir.
Orijinal metinde temel hak ve hürriyetler, yargı organı ve devletin dini gibi konuların yer almadığı belirlenir.
Yargı yetkisi bu dönemde anayasal düzeyde değil, yasal düzenlemelerle (İstiklal Mahkemeleri vb.) yürütülmüştür.
3
19231923 yılı değişiklikleri ile karşılaştırma yapılır.
Cumhuriyetin ilanı ile birlikte 'Türkiye Devleti'nin hükümet şekli Cumhuriyettir' ve 'Türkiye Devleti'nin dini, din-i İslamdır' maddelerinin 19231923 yılında eklendiği teyit edilir.
Devletin rejiminin ve resmi dininin belirlenmesi, savaş sonrası istikrar ve yeni devletin ilanı aşamasında gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

1921 Anayasası'nın Çerçeve Niteliği ve 1923 Değişiklikleri

İpuçları

1
19211921 Anayasası'nın çok kısa (2323 madde) olduğunu ve savaş döneminde yapıldığını unutmayın.
2
Devletin yönetim biçimi olarak Cumhuriyetin ne zaman ilan edildiğini hatırlayın.
3
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yapılan anayasa değişiklikleri, 19211921 metnindeki en önemli güncellemelerdir.

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'nda yer alan 'Vilayet' idaresine ilişkin özerklik hükümlerini ve bu hükümlerin neden 1924 Anayasası'nda kaldırıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla