Soru

Zorluk: ZorYerel ve Ulusal Saat

Ekinoks tarihinde (2121 Mart), bir gözlemci bulunduğu merkezde Güneş'in ufuk düzlemi üzerindeki yükseltisinin 45∘45^{\circ} olduğunu ve günün henüz öğle vaktine ulaşmadığını tespit etmiştir. Bu anda Türkiye'nin ulusal saati 09:5209:52 olduğuna göre, gözlemcinin bulunduğu merkezin boylamı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 32∘32^{\circ} DoğuCevap
  2. B
    19∘19^{\circ} Doğu
  3. C
    13∘13^{\circ} Doğu
  4. D
    45∘45^{\circ} Doğu
  5. E
    58∘58^{\circ} Doğu

Cevap

Gözlemcinin bulunduğu merkez 32∘32^{\circ} Doğu boylamı üzerindedir.
Ekinoks tarihinde Güneş'in 45∘45^{\circ}'lik bir açıyla yükselmiş olması, Güneş'in doğuşundan itibaren 33 saatin geçtiğini ifade eder (06:00+3=09:0006:00 + 3 = 09:00). Bu anda ulusal saatin 09:5209:52 olması, gözlem yapılan merkezin ulusal saat boylamından (45∘45^{\circ} Doğu) 5252 dakika daha geri olduğunu gösterir. 52/4=1352 / 4 = 13 boylamlık fark, merkezin 45−13=32∘45 - 13 = 32^{\circ} Doğu boylamında yer aldığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Güneş'in konumuna göre yerel saati belirle.
Yerel saat: 09:0009:00
Ekinoks tarihinde Güneş 06:0006:00'da doğar. Güneş her 15∘15^{\circ}'lik yükselme için 11 saat yol alır. 45∘45^{\circ}'lik yükselti, doğuşun üzerinden 33 saat geçtiğini gösterir (45/15=345 / 15 = 3).
2
Yerel saat ile ulusal saat arasındaki zaman farkını hesapla.
Zaman farkı: 5252 dakika
Ulusal saat 09:5209:52 iken merkezin yerel saati 09:0009:00 olarak bulunmuştur (09:52−09:00=5209:52 - 09:00 = 52).
3
Zaman farkını boylam farkına dönüştür.
Boylam farkı: 13∘13^{\circ}
İki boylam arasındaki zaman farkı sabit 44 dakikadır. 52/4=1352 / 4 = 13 boylam farkı mevcuttur.
4
Merkezin boylam derecesini tespit et.
32∘32^{\circ} Doğu
Türkiye'nin ulusal saati 45∘45^{\circ} Doğu boylamına göre ayarlanır. Merkezin yerel saati ulusal saatten geri olduğuna göre merkez daha batıdadır: 45−13=3245 - 13 = 32.

Anahtar Kavram

Yerel ve ulusal saat hesaplamalarında boylam farkı ile zaman farkı arasındaki ilişki (1∘=41^{\circ} = 4 dakika) ve Güneş'in ufuktaki konumu ile zaman tahmini.

İpuçları

1
Ekinoks tarihinde Güneş'in sabah 06:0006:00'da doğduğunu hatırlayınız.
2
Güneş ufukta her saat 15∘15^{\circ} yol alır. 45∘45^{\circ}'lik yükselti kaç saatlik bir süreyi temsil eder?
3
Yerel saati 09:0009:00 olan bir merkezin, saati 09:5209:52 olan Iğdır'a (45∘45^{\circ} Doğu) göre kaç boylam batıda olduğunu hesaplayınız.

Daha Fazla Pratik

Farklı tarihlerde (örneğin 21 Haziran) gündüz süresinin değişmesinin yerel saat hesaplamalarına değil, güneşin doğuş ve batış saatlerine etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla