Soru

Zorluk: ZorSözcükte Anlam

Kamu yönetiminde mevzuatın netliği, idarenin eylem alanını ve yetki sınırlarını belirlemesi açısından hayati öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çizmek" sözcüğü, "sınırlarını belirlemek, kapsamını tayin etmek" anlamında kullanılmıştır?

  1. Yeni yönetmelik, kamu personeline verilecek başarı ödüllerinin kriterlerini ve başvuru şartlarını çok net bir şekilde çizdi.Cevap
  2. B
    Şehir plancısı, ilçeye yapılacak yeni sosyal tesislerin ve idari binaların ana hatlarını büyük bir titizlikle çizdi.
  3. C
    Değerlendirme komisyonu, mülakat aşamasında liyakat ilkesine uymayan adayların isimlerini listenin başından itibaren çizdi.
  4. D
    Yazar, son makalesinde günümüz bürokrasisinin ve çalışma hayatının oldukça karamsar bir tablosunu çiziyor.
  5. E
    Evrakların taşınması sırasında personelin dikkatsizliği nedeniyle antika makam masasının yüzeyini derin bir şekilde çizmişler.

Cevap

Çizmek sözcüğü, yeni yönetmeliğin ödül kriterlerini belirlediği cümlede 'sınırları ve kapsamı tayin etmek' anlamında kullanılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte, yönetmeliğin başarı ödülleri için koyduğu kriterler birer sınır ve kapsam belirtir. Bu kullanım, bir durumun hukuki veya idari çerçevesini belirlemek anlamını karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kök cümleyi analiz et
"Yetki ve sorumluluk alanlarını çizmek" ifadesinde sözcüğün mecazlaşarak 'belirlemek, sınır koymak' anlamı kazandığı tespit edilir.
Sözcüğün bağlam içindeki anlamını saptamak için temel/yan/mecaz anlam ayrımı yapılmalıdır.
2
Seçenekleri karşılaştır
Yönetmelik kriterlerinin belirlenmesi (A), taslak oluşturma (B), iptal etme (C), betimleme (D) ve fiziksel hasar verme (E) anlamları ayırt edilir.
Çok anlamlılık (polisemi) özelliğinden yararlanarak hedef anlam ile eşleşen seçeneği bulmak gerekir.
3
Doğru anlamı teyit et
Ödül kriterlerinin ve şartlarının sınırlarının konulması, hedef anlamla tam olarak örtüşmektedir.
Sözcüğün yerine 'belirledi' veya 'sınırlarını koydu' ifadeleri getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmamaktadır.

Anahtar Kavram

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlam

İpuçları

1
Cümledeki 'yetki alanı' ifadesinin nasıl bir sınırlama gerektirdiğini düşünün.
2
Buradaki 'çizmek' eylemi bir şeyi kâğıda dökmek değil, bir şeyin limitlerini koymak anlamındadır.
3
Sözcüğün yerine 'belirlemek' veya 'çerçevesini oluşturmak' ifadelerini koyarak cümleleri tekrar okuyun.

Daha Fazla Pratik

Sözcükte anlam sorularında 'tutmak', 'bakmak', 'çıkmak' gibi çok anlamlı kelimelerin resmi metinlerdeki kullanımlarına çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla