Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Yapı ve Akış

(I) Moderniteyle birlikte kurumsallaşan bürokratik yapı, toplumsal işleyişi rasyonel kurallar silsilesine bağlayarak öngörülebilirliği artırmıştır. (II) Bu rasyonelleşme süreci, Max Weber'in "demir kafes" olarak adlandırdığı, bireyin özgürlüğünü teknik hesaplanabilirliğe feda eden bir düzeni de beraberinde getirmiştir. (III) Bürokrasi içerisinde yer alan birey, artık kendi değer yargılarıyla değil, kendisi için önceden belirlenmiş prosedürlerin soğuk mantığıyla hareket etmek zorundadır. (IV) Kamu hizmetlerinin sunumunda verimliliği merkeze alan bu yaklaşım, liyakat esaslı atamaların kurumsallaşmasına da zemin hazırlamıştır. (V) Dolayısıyla sistem, her ne kadar verimlilik ve düzen vaat etse de insanı makineleşmiş bir yapının küçük bir dişlisi konumuna indirgemektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır çünkü parçanın genelindeki bürokrasinin bireyi kısıtlayan yapısına yönelik eleştirel tutumdan koparak, liyakat sistemi gibi teknik ve olumlu bir idari gelişmeye değinmiştir.
Parçanın genelinde bürokrasinin rasyonelleşme sürecinin birey üzerindeki olumsuz, kısıtlayıcı ve mekanik etkileri (Max Weber'in demir kafes metaforu bağlamında) ele alınmaktadır. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümleler bu düşünsel çizgiyi takip ederek birbirini tamamlar. Ancak dördüncü cümlede, bürokratik yapının liyakat esaslı atamalara zemin hazırladığı belirtilerek konunun idari ve teknik bir faydasına geçiş yapılmıştır. Bu durum, metnin genelindeki eleştirel tonu ve düşünce akışını bölmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel temasını ve yazarın bakış açısını belirlemek.
Metinde bürokrasinin rasyonel yapısının bireysel özgürlüğü ve inisiyatifi yok eden, insanı araçsallaştıran yönleri eleştirel bir dille anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi tespit etmek için metnin ana izleğinin ve tonunun belirlenmesi gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları (anahtar kelimeler, geçiş ifadeleri) incelemek.
I, II, III ve V. cümleler rasyonelleşme, demir kafes, prosedürlerin soğuk mantığı ve makineleşmiş yapı kavramları üzerinden birbirine sıkıca bağlıdır.
Düşünsel sürekliliğin nerede kesildiğini anlamak için mantıksal zincir kontrol edilmelidir.
3
Konu dışına çıkan veya konuya farklı bir perspektiften (teknik, olumlu/olumsuz farkı vb.) yaklaşan cümleyi saptamak.
IV. cümle liyakat esaslı atamaların kurumsallaşmasından bahsederek konuyu idari bir faydaya çekmiştir; bu durum bütüncül eleştiriyle uyum sağlamaz.
Aynı konu başlığı (bürokrasi) altında olsa bile, perspektif kayması akışı bozan bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlamsal bütünlük ve perspektif tutarlılığı

Daha Fazla Pratik

Bürokrasinin modern toplumdaki yeri üzerine benzer felsefi-idari metinlerle paragraf bölme soruları çözerek bakış açısı farklılıklarını ayırt etme pratiği yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yapı ve Akış

Bu konudan daha fazla soru