Soru

Zorluk: ZorCümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

Bir mimarlık ve şehircilik dergisinde yayımlanan aşağıdaki parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

"Eski İstanbul sokaklarında dolaşırken karşınıza çıkan o zarif cumbalı evler, pencerelerden sarkan sardunyalar ( ) İnsan sormadan edemiyor: Bu güzelliği modern şehirleşmeye nasıl kurban ettik ( ) Ne yazık ki artık o ruhu yansıtan binalara rastlamak çok güç ( ) Ey koca şehir, içindeki bu tarihî dokuyu korumak için daha ne kadar bekleyeceksin ( ) Beton yığınlarının arasında nefes almaya çalışan birkaç küçük bahçe, yıkılmaya yüz tutmuş bir çeşme ( )"

  1. (...) – (?) – (.) – (?) – (...)Cevap
  2. B
    (.) – (?) – (.) – (?) – (.)
  3. C
    (...) – (.) – (.) – (!) – (...)
  4. D
    (.) – (!) – (.) – (?) – (.)
  5. E
    (...) – (?) – (.) – (!) – (...)

Cevap

Doğru sıralama (...) – (?) – (.) – (?) – (...) şeklindedir.
Metindeki birinci cümle (cumbalı evler...) ve beşinci cümle (birkaç küçük bahçe...) birer yükleme sahip olmadıkları için eksiltili cümle niteliğindedir ve sonlarına üç nokta konmalıdır. İkinci cümle (nasıl kurban ettik) ve dördüncü cümle (ne kadar bekleyeceksin) soru anlamı taşıdıkları için soru işareti ile bitmelidir. Üçüncü cümle ise (rastlamak çok güç) yüklemi olan tamamlanmış bir yargı bildirdiği için nokta gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi yapı bakımından inceleyin.
Cümlede yüklem (yargı) bulunmadığı tespit edilir.
Yüklemi olmayan (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.
2
İkinci cümleyi anlam bakımından inceleyin.
Cümle bir soru sormakta ve cevap beklemektedir.
Soru eki veya sözü içeren soru cümlelerinin sonuna soru işareti (?) konur.
3
Üçüncü cümleyi inceleyin.
Cümlede 'güç' sözcüğü yüklem görevindedir ve yargı tamamlanmıştır.
Anlamca ve yapıca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.
4
Dördüncü ve beşinci cümleleri değerlendirin.
Dördüncü cümle bir soru, beşinci cümle ise yüklemi olmayan bir betimlemedir.
Sırasıyla soru işareti (?) ve üç nokta (...) kullanımı uygundur.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretleri ve Eksiltili Cümle Ayrımı

İpuçları

1
Cümlelerin sonuna bakmadan önce yüklemlerin (fiil veya ek fiil almış isim) var olup olmadığını kontrol edin.
2
İçinde 'nasıl', 'ne kadar' gibi soru sözcükleri barındıran cümlelerin birer soru cümlesi olup olmadığını değerlendirin.
3
Betimleme yapılan ve yargısı açıkça söylenmeyen ifadelerin sonuna mutlaka üç nokta gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Nokta ve üç noktanın kullanım farklarını pekiştirmek için benzer betimleme paragrafları üzerinde çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla