Soru

Zorluk: OrtaToprak Sistemi

Osmanlı toprak sisteminde, mülkiyeti devlete ait olan mirî araziler kullanım amaçlarına ve gelirlerinin tahsis edildiği yerlere göre çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Bu doğrultuda; meralar, yaylaklar, harman yerleri ve kışlaklar gibi doğrudan halkın ortak kullanımına ve kamu hizmetine tahsis edilen arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Metruk araziCevap
  2. B
    Mevat arazi
  3. C
    Mukataa arazi
  4. D
    Malikâne arazi
  5. E
    Paşmaklık arazi

Cevap

Halkın ortak kullanımına ve kamu hizmetine ayrılan meralar, yaylaklar ve kışlaklar 'Metruk arazi' olarak adlandırılmaktadır.
Osmanlı toprak hukukunda 'metruk' kelimesi kamu yararına 'bırakılmış' veya 'terk edilmiş' arazileri ifade eder. Meralar (otlaklar), harman yerleri, yaylaklar ve kışlaklar gibi alanlar, kişilerin mülkiyetine verilmeyip halkın ortak istifadesine sunulduğu için bu kategoride yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Mirî arazi kavramını analiz etme
Osmanlı'da mülkiyeti devlete ait olan topraklardır.
Soruda istenen arazi türünün mirî arazi çatısı altında hangi alt başlığa girdiğini belirlemek gerekir.
2
Kullanım amacını belirleme
Halkın ortak kullanımı (mera, yaylak, kışlak) vurgulanmıştır.
Toprak sisteminde tahsis edilen yer, o toprağın hukuki statüsünü belirler.
3
Kavramları karşılaştırma
Metruk (terk edilmiş/kamuya bırakılmış) terimi bu tanıma uymaktadır.
Diğer şıklar (Mevat, Mukataa vb.) farklı ekonomik veya idari amaçlara hizmet eder.

Anahtar Kavram

Osmanlı Mirî Arazi Çeşitleri ve Metruk Arazi

İpuçları

1
Bu arazi türünün ismi, 'terk edilmiş' veya 'bir amaç için ayrılmış' anlamına gelen Arapça kökenli bir kelimeden gelir.
2
Mera ve yaylak gibi halkın hayvanlarını otlattığı alanların hangi statüde olduğunu düşünün.
3
Soru kökündeki 'ortak kullanım' ifadesi, bu arazilerin kamuya 'terk edildiğini' (metruk) gösterir.

Daha Fazla Pratik

Mirî arazinin diğer alt dalları olan Yurtluk, Ocaklık ve Mukataa arasındaki farkları da mutlaka gözden geçirin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla