Türkçede "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde; eğer isim soylu kelimede bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi varsa kelimeler bitişik yazılır, herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Öğretmenin tahtaya yazdığı önemli başlıkları defterine hemen notetti.Cevap
- BKısa bir süre sonra yaptığı hatayı fark etti ve arkadaşından özür diledi.
- CSınav başvurusu için gerekli olan belgeleri kurumdan yazılı olarak talep etti.
- DYaşadığı tüm talihsizliklere rağmen hayata her zaman şükretti.
- EYeni açılan sergideki tabloların her birini hayranlıkla seyretti.
Cevap
Önemli başlıkların deftere 'notetti' şeklinde bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'not etti' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; etmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde isim unsurunda bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Not' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses olayı yaşanmadığı için 'not etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır. 'Notetti' yazımı bu kurala aykırıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
İpuçları
1
Birleşik fiillerin yazımında isim kısmında ses düşmesi (sabır -> sabretmek) veya ünsüz türemesi (his -> hissetmek) olup olmadığına bakın.
2
Eğer kelime birleşirken hiçbir harf kaybolmuyor veya eklenmiyorsa, bu kelimeleri birbirinden ayırmanız gerekir.
3
'Not etti' örneğinde olduğu gibi, 'not' ve 'etmek' birleşirken isimde bir değişiklik oluyor mu?
Daha Fazla Pratik
Benzer şekilde 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'var olmak' gibi ses olayı barındırmayan diğer sık kullanılan birleşik fiilleri inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Kelimeleri birleştirip hızlıca okuduğunuzda bir sesin düştüğünü veya ikizleştiğini (türediğini) hissetmiyorsanız, büyük ihtimalle ayrı yazılmaları gerekiyordur.
Tahmini Süre:45s