Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Türkiye'de dağların genel uzanış doğrultusu ve kıyıya göre konumları, ulaşım hatlarının yönünü ve maliyetini doğrudan etkilemektedir. Dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde iç kesimlerle ulaşım tünel ve geçitlerle sağlanırken, bu durum yol yapım maliyetlerini önemli ölçüde artırmaktadır. Buna göre, yer şekilleri göz önüne alındığında aşağıdaki şehirlerin hangileri arasında yapılacak olan bir kara yolunun birim kilometre maliyetinin diğerlerine göre daha yüksek olması beklenir?

  1. A
    Konya - Karaman
  2. B
    Şanlıurfa - Mardin
  3. Trabzon - GümüşhaneCevap
  4. D
    İzmir - Aydın
  5. E
    Edirne - İstanbul

Cevap

Yer şekillerinin oldukça engebeli olduğu ve dağların kıyıya paralel uzanarak ulaşımı zorlaştırdığı Trabzon - Gümüşhane hattı, yol yapım maliyetinin en yüksek olduğu güzergahtır.
Trabzon ile Gümüşhane arasındaki güzergah, Doğu Karadeniz Dağları'nı (Kuzey Anadolu Dağları) aşmak zorundadır. Bu bölgede dağların kıyıya çok yakın ve paralel olması, iç kesimlerle bağlantı kurmak için Zigana (Kalkanlı) ve Kop gibi yüksek maliyetli geçitlerin veya tünellerin inşa edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum yol yapım maliyetlerini diğer düz bölgelere göre kat kat artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki dağların genel uzanışını ve kıyıya göre konumunu analiz etme
Dağlar genellikle doğu-batı yönünde uzanır; Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında kıyıya paralel, Ege'de ise denize diktir.
Yol yapım maliyetini belirleyen temel faktör, yolun dağ sıralarını aşmak için tünel veya viyadük gerektirip gerektirmediğidir.
2
Seçeneklerdeki şehir çiftlerinin topoğrafik özelliklerini karşılaştırma
İç Anadolu (Konya-Karaman), Trakya (Edirne-İstanbul) ve Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa-Mardin) düzlüklerdir. Ege (İzmir-Aydın) ise dağların arasından geçişe izin verir. Trabzon-Gümüşhane hattı ise Kuzey Anadolu Dağları'nı keser.
Engebeli ve dik yamaçlı araziler tünel ve köprü yapımını zorunlu kılarak birim kilometre maliyetini artırır.

Anahtar Kavram

Yer şekillerinin ve dağların uzanış yönünün ulaşım maliyetlerine etkisi
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla