Soru

Zorluk: ZorCümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

Eski bir kütüphanenin tozlu rafları arasında kaybolan o kadim el yazmaları ( ) Her sayfasında asırların yorgunluğu, her satırında bir dönemin tanıklığı ( ) Bu sessiz tanıklara kulak verdiğinizde neler duyarsınız ( ) Birden bir ses yankılanır rafların arasından: “Geçmişiniz ( )” Sakın bu kadim mirası sadece kâğıt parçası sanmayın ( )

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere, sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

  1. (...) (...) (?) (?) (!)Cevap
  2. B
    (.) (.) (?) (?) (!)
  3. C
    (...) (...) (?) (.) (!)
  4. D
    (...) (...) (?) (?) (.)
  5. E
    (.) (...) (?) (.) (!)

Cevap

Sırasıyla üç nokta, üç nokta, soru işareti, soru işareti ve ünlem işareti getirilmelidir.
Parçadaki ilk iki cümle, yüklemi söylenmeyip okurun zihnine bırakılan 'eksiltili cümle' yapısındadır ve bu nedenle sonlarına üç nokta (...) konmalıdır. Üçüncü cümlede 'neler' soru kelimesiyle doğrudan bir soru sorulduğu için soru işareti (?) gerekir. Alıntı içindeki 'Geçmişiniz' kelimesi, herhangi bir soru eki/kelimesi olmamasına rağmen tonlama yoluyla soru işlevi gördüğü için soru işareti (?) ile bitmelidir. Son cümle ise 'sakın' ifadesiyle pekiştirilen bir emir/uyarı cümlesi olduğu için ünlem işareti (!) ile tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eksiltili cümle analizi yapılması
İlk iki ifade ("el yazmaları", "dönemin tanıklığı") yargı tamamlanmadığı (yüklem bulunmadığı) için üç nokta (...) gerektirir.
Anlatımı tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
Soru cümlesi analizi yapılması
"neler duyarsınız" ifadesi soru zarfı içerdiği için doğrudan soru işareti (?) gerektirir.
Soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konur.
3
Tonlamalı soru yapısının incelenmesi
“Geçmişiniz” ifadesi soru kelimesi içermese de bir soruya karşılık geldiği ve tonlama ile soru anlamı taşıdığı için soru işareti (?) gerektirir.
Soru sözü içermeyen ancak tonlama ve vurgu ile soru anlamı kazanan cümlelerin sonuna soru işareti konur.
4
Ünlem değerinin belirlenmesi
"Sakın... sanmayın" ifadesi bir uyarı ve yasaklama içerdiği için ünlem işareti (!) gerektirir.
Emir, hitap, uyarı veya coşku bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevsel Kullanımı
Bu soruyu puanla