Soru

Zorluk: Çok zorToplantı ve Karar Yeter Sayıları

TBMM Genel Kurulu'nda gerçekleştirilecek iki farklı oylama süreciyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Bir kanun teklifinin maddelerine geçilmesi için yapılan oylamada toplantı salonunda 280280 milletvekili hazır bulunmaktadır.
II. Bir milletvekilinin 'meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması' (devamsızlık) nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin oylamada salonda 340340 milletvekili hazır bulunmaktadır.

1982 Anayasası'na göre, her iki durumun da toplantı yeter sayısı açısından hukuken geçerli olduğu kabul edildiğinde, bu kararların alınabilmesi için gereken en az 'kabul' oyu sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. I: 151 / II: 301Cevap
  2. B
    I: 141 / II: 171
  3. C
    I: 151 / II: 171
  4. D
    I: 141 / II: 301
  5. E
    I: 200 / II: 301

Cevap

Birinci durum için anayasal alt sınır olan 151, ikinci durum (devamsızlık) için ise üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 oyu gereklidir.
TBMM'de genel kural olarak karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151'den az olamaz. Birinci senaryoda 280280 kişinin salt çoğunluğu 141141 yaptığı için anayasal alt sınır olan 151151 devreye girer. İkinci senaryoda ise 'devamsızlık' nedeniyle üyeliğin düşürülmesi özel bir durumdur ve Anayasa'nın 84. maddesi gereği doğrudan üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301301) gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci durum (Genel Kanun Oylaması) için karar yeter sayısını hesapla.
Katılanların salt çoğunluğu (280/2+1=141280 / 2 + 1 = 141) ancak asgari sınır 151151 olduğu için sonuç 151151'dir.
Anayasa m.96 uyarınca karar yeter sayısı üye tamsayısının 1/4'ünün 1 fazlasından (600/4+1=151600 / 4 + 1 = 151) az olamaz.
2
İkinci durum (Devamsızlık nedeniyle üyeliğin düşmesi) için gerekli çoğunluğu belirle.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu, yani 600/2+1=301600 / 2 + 1 = 301 oyu gereklidir.
Anayasa m.84 uyarınca devamsızlık sebebiyle milletvekilliğinin düşmesi kararı üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır.
3
Her iki durumu karşılaştırarak doğru seçeneği belirle.
I: 151 ve II: 301 eşleşmesi bulunur.
Hesaplanan asgari değerlerin bir arada sunulduğu seçenek budur.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Nitelikli Çoğunluk Halleri

İpuçları

1
TBMM üye tamsayısı 600600'dür. Toplantı yeter sayısı bunun 1/31/3'ü, genel karar yeter sayısı alt sınırı ise 1/4+11/4 + 1'idir.
2
Bir kanun teklifinde katılanların salt çoğunluğu asgari sınır olan 151151'in altında kalırsa karar alınamaz. Devamsızlıkta ise doğrudan 301301 oyu gerekir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği ve Genel Af ilanı için gereken nitelikli çoğunluk sayılarını (360360 ve 400400) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla