Soru

Zorluk: OrtaKısaltmaların Yazımı

Bir havacılık şirketinin hazırladığı "Lojistik ve Operasyon Yönetimi El Kitabı"ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Uluslararası taşımacılık standartlarına göre 1010 kg'dan ağır koliler için özel etiketleme prosedürü uygulanmalıdır.
  2. Havacılık terimlerinin Türkçe karşılıkları belirlenirken TDK'da yayımlanan güncel kılavuzdaki tanımlar esas alınmalıdır.Cevap
  3. C
    Uçuş planlama aşamasında hava durumu, yakıt miktarı vb. unsurlar uçuş emniyeti açısından titizlikle incelenmektedir.
  4. D
    Şirket, operasyonel verimliliği artırmak amacıyla AB'nin havacılık standartlarına tam uyum sağlamayı hedeflemektedir.
  5. E
    Teknik dökümanların İng.den Türkçeye çevrilmesi sürecinde terminoloji birliğinin sağlanmasına özen gösterilmelidir.

Cevap

Havacılık terimlerinin Türkçe karşılıkları için TDK'da ifadesinin kullanıldığı seçenek hatalıdır; çünkü kısaltmanın son harfi "ke" olarak okunduğundan ek "TDK'de" şeklinde gelmelidir.
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. Türkçede "K" harfi "ke" olarak okunduğu için TDK kısaltmasına gelecek ekin "de" olması gerekir. Cümlede "TDK'da" yazılarak yazım hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kısaltmanın türünü belirle.
"TDK" büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfli ve küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmalara ek getirme kuralını hatırla.
Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
Kelimenin açılımı (Türk Dil Kurumu) değil, kısaltmanın kendisi (T-D-K) esas alınır.
3
"K" harfinin Türkçedeki okunuşunu kontrol et.
"K" harfi "ka" değil, "ke" şeklinde okunur.
Türkçede sessiz harfler yanına "e" ünlüsü getirilerek okunur.
4
Kısaltma ve eki birleştir.
TDK-de (TDK'de) olması gerekirken cümlede TDK'da (TDK-da) yazılmıştır.
Yanlış okunuş (ka) üzerinden yanlış ek (da) tercih edilmiştir.

Anahtar Kavram

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalar ile küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları birbirinden farklıdır.
2
Türkçede sessiz harflerin yanına 'e' sesi getirilir. Özellikle 'K' harfinin okunuşuna dikkat edin.
3
TDK kısaltmasını açılımına göre değil, harf harf (T-D-K) okuyarak ek getirmeyi deneyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'SGK'na' ve 'SGK'ye' gibi yaygın hataları içeren örnekleri inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaya ek getirirken, kısaltmanın bir özel isim olduğunu ve son harfin sesli uyumunu bozup bozmadığını kontrol etmek için sesli okuma yöntemi kullanılabilir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla