Soru

Zorluk: OrtaHavza Genelgesi

Havza Genelgesi, Milli Mücadele sürecinde halkın işgallere karşı ilk kez kitlesel tepki göstermesini sağlayan ve milli bilinci uyandıran temel bir belgedir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, bu belgede halktan protesto mitingleri düzenlemesini isterken, azınlıklara karşı herhangi bir taşkınlık yapılmaması ve onlara kötü muamelede bulunulmaması konusunda son derece kesin uyarılarda bulunmuştur.

Mustafa Kemal Paşa'nın bu tutumuyla aşağıdakilerden hangisini doğrudan amaçladığı savunulabilir?

  1. A
    Milli Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemini ilk kez tüm dünyaya ilan etmek
  2. B
    Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerin faaliyetlerini Osmanlı kanunları ile durdurmak
  3. Direnişin haklılığını koruyarak Mondros Ateşkesi'nin 77. maddesinin uygulanmasına zemin hazırlanmasını engellemekCevap
  4. D
    Bölgesel olarak faaliyet gösteren Yararlı Cemiyetleri tek bir merkezden yönetmek
  5. E
    İstanbul Hükümeti ile olan tüm resmi bağları kopararak yeni bir devlet kurmak

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın Havza Genelgesi'ndeki azınlık uyarısı, direnişin meşruiyetini korumak ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesinin işletilmesini engellemek amacını taşımaktadır.
Doğru cevap, direnişin haklılığını koruyarak Mondros'un 77. maddesinin uygulanmasını engellemeyi vurgulayan seçenektir. Mondros'un en tehlikeli maddesi olan 77. madde, herhangi bir karışıklık durumunda İtilaf Devletleri'ne işgal hakkı tanıyordu. Mustafa Kemal, halkı protesto mitinglerine davet ederken çıkabilecek olası bir kargaşanın işgalcilere bu fırsatı vermesini engellemek istemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Genelge maddesinin analiz edilmesi
Mustafa Kemal, halktan protesto yaparken azınlıklara zarar verilmemesini istiyor.
Milli Mücadele'nin dünya kamuoyu önünde haklılığının (meşruiyetinin) korunması gerekmektedir.
2
Mondros Ateşkesi ile bağlantı kurulması
Mondros'un 77. maddesi, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden herhangi bir yeri işgal etme hakkı veriyordu.
Olası bir karmaşa veya azınlıklara yönelik saldırı, bu maddenin işletilmesi için bir bahane oluşturabilirdi.
3
Sonucun belirlenmesi
Uyarının temel amacı, işgallere hukuki bir gerekçe verilmesini engellemek ve direnişin temiz kalmasını sağlamaktır.
Stratejik olarak işgal alanlarının genişlemesini önlemek için bu önlem zorunluydu.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Meşruiyet ve Mondros 77. Madde İlişkisi

İpuçları

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgallere yasal zemin hazırlayan en tehlikeli maddesini hatırlayın.
2
İtilaf Devletleri hangi şartlarda güvenliklerini gerekçe göstererek yeni yerleri işgal edebiliyordu?
3
Halkın protestoları sırasında yaşanacak bir kargaşa, Mondros'un 77. maddesinin işletilmesi için işgalcilere büyük bir koz verirdi.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi'nin Havza'dan farkını (kurulsal nitelik ve ihtilal beyannamesi olma) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla