Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUygur Devleti

Uygurlar, VIII. yüzyılın ortalarında Maniheizm dinini benimseyerek Türk tarihinde 'bozkır kültürü'nden 'şehir kültürü'ne geçişin öncüsü olmuşlardır. Bu yeni inanç sistemi ve yerleşik yaşam biçimi, Uygurların sadece sosyal hayatını değil, sanat anlayışlarını da kökten değiştirmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların benimsediği bu yeni yaşam tarzının ve inanç sisteminin Türk sanatındaki en belirgin yansımalarından biri olarak kabul edilebilir?

  1. Tapınak duvarlarının 'fresko' adı verilen resimlerle süslenmesi ve minyatür sanatının ilk örneklerinin verilmesiCevap
  2. B
    Taşınabilir eşyalar üzerinde yoğunlaşan 'hayvan üslubu'na dayalı maden işçiliğinin en gelişmiş örneklerinin sunulması
  3. C
    Kurgan adı verilen mezarların üzerine ölen kişiyi temsil eden 'balbal' heykellerinin dikilmesi geleneğinin başlatılması
  4. D
    Hükümdar çadırlarının (otağ) iç süslemelerinde kullanılan dokuma ve kilim sanatının temel geçim kaynağı haline gelmesi
  5. E
    Ordunun savaşçı ruhunu canlı tutmak için kılıç ve kalkan üzerine işlenen askeri motiflerin sanatta ön plana çıkması

Cevap

Tapınak duvarlarının fresko adı verilen resimlerle süslenmesi ve minyatür sanatının ilk örneklerinin verilmesi, yerleşik hayata geçişin ve Maniheizm inancının Uygur sanatındaki en temel sonucudur.
Uygurlar, Maniheizm dininin etkisiyle yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir. Yerleşik hayat, kalıcı mimari yapıların (tapınak ve saray) inşasını sağlamış; bu binaların iç duvarlarının süslenmesi ihtiyacı ise 'fresko' (duvar resmi) ve kitapların resimlendirilmesi ihtiyacı 'minyatür' sanatını doğurmuştur. Bu sanat dalları, önceki Türk devletlerindeki taşınabilir sanat eserlerinden (dokuma, maden işçiliği) temel bir kopuşu temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Uygurların benimsediği Maniheizm dininin temel yasaklarını hatırla.
Maniheizm et yemeyi ve savaşmayı yasaklayan bir dindir.
Dini inançların toplumun ekonomik ve sanatsal yönelimlerini nasıl değiştirdiğini anlamak için gereklidir.
2
Bu yasakların yaşam biçimine etkisini analiz et.
Hayvancılık ve savaşçılık gerilerken, tarım ve yerleşik hayat (şehirleşme) zorunlu hale gelmiştir.
Yerleşik hayatın sanat üzerindeki etkisini (mimari ve kalıcı süslemeler) görebilmek için bu geçişi saptamak gerekir.
3
Yerleşik hayatın sanatsal ürünlerini göçebe kültürün ürünleriyle karşılaştır.
Göçebe kültürde 'taşınabilir eşyalar' ve 'hayvan üslubu' varken, yerleşik kültürde 'mimari', 'fresko' ve 'minyatür' ön plana çıkar.
Seçenekler arasından yerleşik yaşama özgü olan kalıcı sanat dalını ayırt etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Yerleşik hayatın ve Maniheizm'in Uygur sanatına (mimari, fresko, minyatür) etkisi.

İpuçları

1
Uygurları diğer Türk devletlerinden ayıran en temel farkın yerleşik hayata geçmeleri olduğunu unutmayın.
2
Yerleşik hayat, taşınabilir (çadır, halı) eserlerden ziyade kalıcı binaları ve bu binaların duvarlarına yapılan süslemeleri beraberinde getirir.
3
Maniheizm etkisiyle inşa edilen tapınakların iç duvarlarına yapılan resimlere 'fresko' denir; bu sanat dalı Uygurlar ile Türk tarihine girmiştir.

Daha Fazla Pratik

Uygurlarda kağıt ve matbaa kullanımının kültürel hayata (kütüphane, örgün eğitim) etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uygur Devleti

Bu konudan daha fazla soru